Kryteria oceny egzaminu na prawo jazdy „Regitra”
- Opis kryteriów i metod oceny umiejętności i zdolności prowadzenia pojazdu silnikowego
- Opis warunków i procedury egzaminowania kierowców pojazdów silnikowych
1. OPIS KRYTERIÓW I METOD OCENY UMIEJĘTNOŚCI ORAZ ZDOLNOŚCI KIEROWANIA POJAZDAMI SILNIKOWYMI (Obowiązujące od od 2025-04-22)
IV. BŁĘDY NIEKRYTYCZNE I SPECYFICZNE BŁĘDY POWTARZAJĄCE SIĘ
1. Opis kryteriów i metod oceny umiejętności i zdolności kierowania pojazdem silnikowym (dalej – opis) określa kryteria i metody oceny stosowane podczas praktycznego sprawdzianu umiejętności i zdolności kierowania pojazdem silnikowym (dalej – egzamin).
2. Postanowienia opisu stosuje się w spółce akcyjnej „Regitra” (dalej – AB „Regitra”) podczas egzaminowania osób ubiegających się o prawo do kierowania pojazdem silnikowym określonej kategorii, jego odzyskania lub wymiany prawa jazdy (dalej – egzaminowany).
Jeżeli w Opisie nie wskazano, do której kategorii lub rodzaju pojazdu silnikowego stosuje się przepis, uważa się, że stosuje się go do egzaminowania wszystkich kategorii i rodzajów pojazdów silnikowych, z wyjątkiem tych pojazdów, których cechy konstrukcyjne i właściwości jezdne nie pozwalają na obiektywną ocenę umiejętności egzaminowanego.
Pojęcia użyte w Opisie rozumie się tak, jak są zdefiniowane w Ustawie Republiki Litewskiej o Bezpieczeństwie Ruchu Drogowego, w KET, zatwierdzonych uchwałą Rządu Republiki Litewskiej z dnia 11 grudnia 2002 r. nr 1950 „W sprawie zatwierdzenia KET”.
3. Umiejętności i zdolności egzaminowanego w zakresie kierowania pojazdem silnikowym ocenia się na podstawie tego, czy potrafi on:
3.1. odpowiedzieć na trzy losowo wybrane pytania kontrolne przed jazdą, zadane przez upoważnionego pracownika AB „Regitra” (dalej – egzaminator) do oceny umiejętności i zdolności egzaminowanych, wskazane w załączniku 1 do opisu, oraz przygotować się do bezpiecznej jazdy:
3.1.1. wyregulować fotel kierowcy samochodu tak, aby mógł skutecznie korzystać z urządzeń sterujących i kierować pojazdem silnikowym:
3.1.1.1. nogi nie są złączone, prawą nogą może obsługiwać pedał hamulca;
3.1.1.2. siedzisko podtrzymuje nogi, a lewą nogą można do końca wcisnąć pedał sprzęgła;
3.1.1.3. pedał wciśnięty do końca, kolana lekko ugięte i nie wyprostowane całkowicie;
3.1.1.4. kierownica całkowicie obrócona, gdy ręce są lekko ugięte w łokciach, a ramiona oparte o oparcie siedzenia;
3.1.1.5. pozycja zagłówka odpowiada wysokości głowy i znajduje się mniej więcej na wysokości uszu;
3.1.1.6. wysokość podstawy siedzenia i pozycja oparcia są odpowiednie dla kierowcy;
3.1.1.7. pozycja kierownicy jest odpowiednia dla kierowcy, nie utrudnia obsługi dźwigni, przełączników i widoczności wskaźników kontrolnych, nie przeszkadza nogom;
3.1.2. wyregulować lusterka tak, aby widzieć przez nie jak najwięcej:
3.1.2.1. w środku wewnętrznego lusterka wstecznego – tylna szyba;
3.1.2.2. w bocznych lusterkach wstecznych – niewielka część boku samochodu i perspektywiczny widok drogi.
3.2. Użycie urządzeń sterujących i bezpieczeństwa oraz wyposażenia: wyregulować i używać wszystkich urządzeń sterujących i bezpieczeństwa oraz wyposażenia pojazdu, w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpiecznej jazdy:
3.2.1. upewnić się, że drzwi samochodu są zamknięte;
3.2.2. zapiąć i wyregulować pas bezpieczeństwa tak, aby:
3.2.2.1. jego dolna część opasywała ciało przez biodra;
3.2.2.2. pas bezpieczeństwa nie był skręcony;
3.2.2.3. pas bezpieczeństwa równomiernie opasywał ciało – między pasem a ciałem nie było żadnych obcych przedmiotów;
3.2.2.4. górny punkt mocowania pasa bezpieczeństwa odpowiadał wysokości ramienia kierowcy (jeśli to możliwe);
3.2.3. odblokować blokadę kierownicy;
3.2.4. uruchomić silnik pojazdu w najbardziej odpowiedni sposób, aby silnik uruchomił się i działał, a pojazd nie poruszał się;
3.2.5. wie, co zrobić, jeśli silnik nie uruchomił się lub zgasł;
3.2.6. po uruchomieniu silnika sprawdzić wskazania i ostrzeżenia na desce rozdzielczej:
3.2.6.1. wie, co zrobić, jeżeli ostrzeżenie na tablicy wskaźników nie zgaśnie w odpowiednim czasie;
3.2.6.2. wie, co zrobić, jeśli wskazania lub ostrzeżenia na desce rozdzielczej sygnalizują usterkę;
3.2.7. podczas jazdy reagować na wskazania i ostrzeżenia na desce rozdzielczej:
3.2.7.1. wie, co zrobić, gdy na desce rozdzielczej zaświeci się ostrzeżenie lub ze wskazań deski rozdzielczej można wywnioskować, że wystąpiła usterka;
3.2.7.2. reaguje w mniej niż trzydzieści sekund;
3.2.8. znaleźć i, w razie potrzeby, użyć przełączników świateł, kierunkowskazów, sygnału dźwiękowego i świateł awaryjnych, wycieraczek, wentylacji, nawiewu na przednią szybę, klimatyzacji, bocznych szyb i innych urządzeń sterujących;
3.2.9. wyłączyć silnik pojazdu w odpowiedni sposób przed wysiadaniem (zsiadaniem) z niego;
3.2.10. sprawdzić, czy pozostawiony pojazd:
3.2.10.1. ma wyłączony silnik;
3.2.10.2. ma zamknięte okna;
3.2.10.3. kluczyk jest wyjęty (jeżeli występuje);
3.2.10.4. włączony hamulec postojowy lub bieg zgodnie z postanowieniami podpunktu 3.5.10 niniejszego opisu;
3.2.10.5. wszystkie drzwi zamknięte na klucz;
3.2.11. wybrać i prawidłowo nosić odzież wymaganą dla motocyklisty, tj. kask ochronny odpowiedniego typu i rozmiaru, ochraniacze na oczy, łokcie, kolana i ramiona, rękawice, buty.
3.3. Sterowanie sprzęgłem: sterować sprzęgłem w sposób odpowiadający warunkom jazdy, który zapewni płynną zmianę biegów i przeniesienie mocy na koła napędowe, bez niepotrzebnego gaszenia silnika:
3.3.1. podczas włączania (włączania, zmiany lub wyłączania) biegów, wcisnąć pedał (dźwignię) sprzęgła do końca i nim sterować;
3.3.2. unikać jazdy z niecałkowicie włączonym sprzęgłem, nie zdejmując nogi (ręki) z pedału (dźwigni) sprzęgła. Noga (ręka) nie powinna opierać się o pedał (dźwignię) sprzęgła, gdy silnik pojazdu jest włączony, z wyjątkiem sytuacji, gdy trzeba ruszyć i ponownie zatrzymać się w wolno poruszającym się strumieniu ruchu;
3.3.3. trzymać wciśnięty pedał (dźwignię) sprzęgła nie dłużej niż jest to konieczne do włączenia, zmiany lub wyłączenia biegu, ruszenia, zatrzymania lub manewrowania z niską prędkością;
3.3.4. podczas hamowania wcisnąć pedał hamulca wcześniej niż wyłączyć sprzęgło. Nie jest to konieczne podczas ruszania i ponownego zatrzymywania się w wolno poruszającym się strumieniu ruchu lub zatrzymywania się pod górę;
3.3.5. zdjąć nogę (rękę) z pedału (dźwigni) sprzęgła po włączeniu biegu jałowego;
3.3.6. płynnie ruszyć z miejsca, tak aby pojazd nie szarpał. W razie trudności podczas ruszania usunąć je, odpowiednio korygując sposób operowania sprzęgłem;
3.3.7. w razie potrzeby wcisnąć pedał sprzęgła dwukrotnie (kategorie C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE).
3.4. Sterowanie przyspieszeniem: płynnie sterować pedałem lub manetką przyspieszenia:
3.4.1. zmieniając prędkość, płynnie sterować pedałem lub manetką przyspieszenia. Używać przyspieszenia, gdy pojazd porusza się podczas manewrowania lub w wolno poruszającym się strumieniu ruchu;
3.4.2. używać przyspieszenia do utrzymania stałej prędkości;
3.4.3. jadąc pod górę, używać więcej przyspieszenia, a nie zmieniać biegów, aby utrzymać stałą prędkość;
3.4.4. utrzymywać stałą prędkość, nie zwiększać zbytnio prędkości, jadąc w zakręcie (łuku);
3.4.5. zwiększać prędkość tylko po wyjechaniu z zakrętu (łuku), biorąc pod uwagę, jak tor jazdy wraca do prostej;
3.4.6. jadąc pojazdem z automatyczną skrzynią biegów w zakręcie (łuku) i na śliskiej drodze, delikatnie sterować pedałem przyspieszenia, aby niższy bieg włączył się nieco wcześniej, niż będzie to potrzebne przed zakrętem (łukiem) lub odcinkiem drogi o bardziej śliskiej nawierzchni niż poprzednia;
3.4.7. sterować przyspieszeniem, oceniając zmiany kierunku jazdy, prędkości, nawierzchni i profilu drogi, tak aby pojazd nie szarpał, opony nie traciły przyczepności z nawierzchnią drogi;
3.4.8. podczas kończenia zmiany biegu dostosować obroty silnika do prędkości jazdy;
3.4.9. zwolnić pedał przyspieszenia i wykorzystać bezwładność pojazdu przed zatrzymaniem w z góry określonym miejscu (na skrzyżowaniu, na którym świeci się zabroniony sygnał świetlny, stoi znak „Stop” itp.) lub w innych sytuacjach.
3.5. Wybór biegu: prawidłowo wybierać i używać wszystkich biegów zgodnie z prędkością pojazdu i jego danymi technicznymi oraz warunkami ruchu, zmniejszając zużycie paliwa i emisję zanieczyszczeń:
3.5.1. upewnić się, że wybrany bieg pozwoli ruszyć z miejsca w wymaganym kierunku bez przeciążania silnika;
3.5.2. płynnie zmieniać biegi, aby pojazd nie szarpał;
3.5.3. włączyć (zmienić) bieg w ciągu trzech sekund lub szybciej (czas od początku wciśnięcia pedału sprzęgła do jego zwolnienia);
3.5.4. wybrać prędkość i bieg odpowiadający warunkom jazdy, aby pojazd nie zaczął się ślizgać, silnik nie był przeciążony lub nie pracował na zbyt wysokich obrotach, jechać płynnie i równomiernie, w miarę możliwości, na wyższym biegu:
3.5.4.1. przed zatrzymaniem, bez potrzeby nie włączać niższego biegu;
3.5.4.2. pozwolić pojazdowi poruszać się z wykorzystaniem bezwładności, na biegu jałowym przed zatrzymaniem w z góry określonym miejscu (na skrzyżowaniu, na którym świeci się zabroniony sygnał świetlny, stoi znak „Stop” itp.);
3.5.4.3. (kategoria B) włączyć drugi bieg po ruszeniu i przejechaniu odległości nie większej niż długość jednego samochodu, z wyjątkiem sytuacji, gdy jedzie się z prędkością do 20 km/h w wolno poruszającym się strumieniu ruchu lub na parkingu, na podwórku bloku mieszkalnego, lub gdy trzeba ruszyć pod górę, lub z powodu ograniczonej widoczności, szerokości jezdni, charakteru manewrów;
3.5.4.4. (kategoria B) jechać z prędkością 30 km/h lub większą, na biegu nie niższym niż trzeci;
3.5.4.5. (kategoria B) jechać z prędkością 50 km/h lub większą, włączając nie niższą niż czwarty lub piąty bieg;
3.5.4.6. (kategoria B) jechać z prędkością 70 km/h lub większą, włączając nie niższą niż piąty lub szósty (jeśli jest) bieg;
3.5.5. zmienić bieg nieco wcześniej, niż będzie to konieczne (np. przed zjazdem ze stromego zbocza);
3.5.6. wybrać odpowiedni bieg (jeśli to konieczne) przed:
3.5.6.1. wjazdem na odcinek drogi, na którym należy zwolnić lub zatrzymać się (skrzyżowania, przejazdy kolejowe, przejścia dla pieszych, strefy zamieszkania lub strefy, gdzie mogą znajdować się piesi, rowerzyści oraz zaparkowane pojazdy);
3.5.6.2. skręcaniem na skrzyżowaniu lub wjazdem na teren przylegający do drogi;
3.5.6.3. wyprzedzaniem;
3.5.7. zmieniać biegi, gdy pojazd jedzie prosto, tzn. zwolnić pedał sprzęgła, dopóki pojazd jedzie prosto, ponieważ zmiana biegu nie jest zakończona, dopóki pedał sprzęgła nie zostanie całkowicie zwolniony;
3.5.8. zmieniać biegi na zakręcie, łuku lub skrzyżowaniu tylko wtedy, gdy jednocześnie nie obraca się kierownicy i jeśli zmiana biegu nie przeszkadza w płynnym i równomiernym ruchu pojazdu;
3.5.9. podczas jazdy w dół pochyłości wybrać odpowiedni bieg, aby silnik wspomagał hamowanie (w razie potrzeby) i aby hamulce zasadnicze nie były używane zbyt intensywnie ani zbyt długo;
3.5.10. wybrać bieg, który pozwala na bezpieczne pozostawienie pojazdu:
3.5.10.1. pojazd z manualną skrzynią biegów ma włączony pierwszy bieg, jeśli pojazd stoi na płaskim terenie lub pod górę, lub bieg wsteczny, jeśli pojazd stoi na zjeździe;
3.5.10.2. pojazd z automatyczną skrzynią biegów ma selektor biegów w pozycji parkingowej.
3.6. Prawidłowe sterowanie kierownicą:
3.6.1. wykonując manewr, upewnić się, że pojazd porusza się w odpowiednim kierunku;
3.6.2. utrzymywać precyzyjną trajektorię jazdy na wprost, na zakręcie (łuku) lub przy wyjeździe z niego;
3.6.3. nie trzymać kierownicy zbyt mocno – aby siła rąk działająca na kierownicę nie przeszkadzała w płynnych i precyzyjnych ruchach kierownicą;
3.6.4. trzymać kierownicę obiema rękami, jeśli nie korzysta z innych urządzeń sterujących;
3.6.5. obracać kierownicę płynnie, aby pojazd jechał wybraną trajektorią;
3.6.6. umieć mocniej obrócić kierownicę, jeżeli jest to konieczne;
3.6.7. jadąc prosto, trzymać kierownicę od zewnątrz tak, aby dłonie wskazywały „za dziesięć druga” lub „za piętnaście trzecia”, jeśli wyobrażamy sobie kierownicę jako tarczę zegara;
3.6.8. jeśli, przywracając trajektorię jazdy na wprost, pozwala kierownicy ślizgać się między palcami, pojazd musi jechać po właściwej trajektorii;
3.6.9. (kategoria B) gdy pojazd jest pozostawiony na postoju w miejscu oznaczonym znakami ostrzegawczymi:
3.6.9.1. na zjeździe – skręcić przednie koła w stronę krawężnika lub pobocza;
3.6.9.2. na podjeździe bez krawężnika – skręcić przednie koła w stronę pobocza;
3.6.9.3. na podjeździe z krawężnikiem – skręcić przednie koła od krawężnika.
3.7. Hamowanie:
3.7.1. zatrzymać i utrzymać pojazd w miejscu za pomocą hamulca roboczego:
3.7.1.1. nie przeciążając żadnych mechanicznych części pojazdu;
3.7.1.2. tak, aby pojazd nie szarpał;
3.7.1.3. bezpiecznie, przy pracującym silniku;
3.7.1.4. utrzymywać pojazd w miejscu, dopóki nie zostanie włączony bieg;
3.7.2. używać hamulców w sposób odpowiadający sytuacji na drodze:
3.7.2.1. w celu zmniejszenia prędkości pojazdu;
3.7.2.2. używać hamulców, gdy pojazd jedzie prosto;
3.7.2.3. wybrać najbardziej odpowiednią część nawierzchni drogi do hamowania;
3.7.2.4. jadąc z górki, hamować również silnikiem;
3.7.2.5. tak, aby pojazd nie ślizgał się;
3.7.2.6. zmieniać siłę hamowania, uwzględniając ukształtowanie terenu;
3.7.2.7. przed włączeniem niższego biegu zmniejszyć prędkość;
3.7.2.8. przed zakrętem lub łukiem lekko zwolnić pedał hamulca, aby zwiększyć wpływ kierownicy: przed zakrętem lub łukiem hamuje się mocniej, a przed rozpoczęciem skręcania kierownicą pedał hamulca lekko się zwalnia, aby zapewnić wystarczającą przyczepność opony do nawierzchni drogi;
3.7.2.9. zmieniać siłę hamowania, aż pojazd zostanie całkowicie zatrzymany;
3.7.2.10. zatrzymać pojazd jak najbliżej wskazanego miejsca (nie dalej niż 1 metrów – gdy wskazane jest miejsce zatrzymania);
3.7.3. hamować pojazd równomiernie:
3.7.3.1. początkowo hamować delikatnie, następnie równomiernie zmieniać nacisk, w zależności od tego, jak pojazd zwalnia. Przed całkowitym zatrzymaniem lekko zmniejszyć nacisk, aby uniknąć szarpnięć, a następnie stopniowo go ponownie zwiększyć;
3.7.3.2. obsługiwać pedał hamulca prawą nogą;
3.7.4. bezpiecznie zatrzymać pojazd, wykonując manewr przyspieszania i precyzyjnego zatrzymania w wyznaczonym miejscu;
3.7.5. prowadząc motocykl (motorower), używać przednich i tylnych hamulców do zmniejszania prędkości i zatrzymywania (przy bardzo wolnej jeździe można używać tylko tylnego hamulca w celu zwiększenia stabilności):
3.7.6. używać hamulca postojowego tylko wtedy, gdy pojazd jest zatrzymany:
3.7.6.1. jeżeli pozostawia go na postoju lub nie zamierza niezwłocznie ruszyć;
3.7.6.2. jeśli trzeba ruszyć z miejsca po zatrzymaniu na wzniesieniu. Użycie hamulca postojowego nie jest konieczne, jeśli płynnie rusza się z miejsca bez niego;
3.7.6.3. sprawdzić, czy hamulec postojowy utrzymuje pojazd w miejscu;
3.7.7. płynnie ruszyć z miejsca na wzniesieniu lub zjeździe:
3.7.7.1. tak, aby pojazd nie stoczył się w kierunku przeciwnym do zamierzonego;
3.7.7.2. upewnić się, że hamulec postojowy jest całkowicie zwolniony (wyłączony).
3.7.8. Działania opisane w podpunktach 3.7.2.3, 3.7.2.6, 3.7.2.9 i 3.7.3.1 opisu nie powinny być oceniane w przypadkach, gdy egzaminowany hamuje gwałtownie, ale całkowicie kontroluje sytuację, aby uniknąć zagrożenia, które nie zależy od niego.
3.8. Wybór pozycji na jezdni:
3.8.1. zająć na jezdni taką pozycję, która byłaby bezpieczna:
3.8.1.1. w stosunku do pojazdów jadących z przodu i obok lub stojących;
3.8.1.2. w odniesieniu do powtarzających się zagrożeń (takich jak wjazdy na tereny przylegające do drogi) po obu stronach drogi;
3.8.1.3. w stosunku do pojazdów zbliżających się drogami przecinającymi;
3.8.2. jeśli jest to bezpieczne i zgodne z KET, wybrać taką pozycję pojazdu, która zapewni widoczność odpowiednich obszarów drogi i umożliwi innym uczestnikom ruchu jak najlepsze widzenie go:
3.8.2.1. utrzymywać dystans od pojazdów o dużych gabarytach, aby zapewnić widoczność odpowiednich obszarów drogi z przodu;
3.8.2.2. zbliżając się do skrzyżowania o ograniczonej widoczności, przesunąć się do środka jezdni, aby widzieć jak najdalej za zakrętami;
3.8.3. wybrać taką pozycję pojazdu, aby znajdować się jak najdalej od niebezpiecznych obiektów:
3.8.3.1. przesunąć się jak najbardziej w prawo, zbliżając się do szczytu wzniesienia, lub odsunąć się w lewo, przejeżdżając obok zaparkowanych pojazdów;
3.8.3.2. jechać w taki sposób, aby odległość między pojazdem egzaminowanego a innym uczestnikiem ruchu była bezpieczna, biorąc pod uwagę warunki ruchu.
3.9. Wybór pozycji podczas manewrowania (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2 i A):
3.9.1. wybrać i utrzymać odpowiednią pozycję podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy, opisanych w punktach 3 – 10 załącznika 2 opisu:
3.9.1.1. rozpocząć manewr z takiego położenia, aby jak najmniej razy zmieniać kierunek jazdy;
3.9.1.2. wykonywać specjalne manewry jazdy jak najdokładniej;
3.9.1.3. nie opierać się i nie najeżdżać na krawężnik;
3.9.2. wykonywać manewry tylko wtedy, gdy inni uczestnicy ruchu rozumieją jego zamiary;
3.9.3. podczas manewrowania nie blokować ruchu i nie zastępować drogi innym uczestnikom ruchu, chyba że jest to niemożliwe do uniknięcia ze względu na gabaryty lub właściwości dynamiczne pojazdu;
3.9.4. rozpoczynać i kończyć manewry płynnie i równomiernie;
3.9.5. umiejętności i zdolności niewymienione w podpunkcie 3.9 opisu, oceniane są zgodnie z innymi postanowieniami niniejszego opisu, gdy egzaminowany wykonuje specjalne manewry jazdy.
3.10. Wybór pozycji podczas skrętu w prawo: w różnych sytuacjach skrętu w prawo wybrać i utrzymać odpowiednią pozycję podczas podjeżdżania, skręcania i wyjeżdżania z zakrętu.
3.11. Wybór pozycji podczas skrętu w lewo: w różnych sytuacjach skrętu w lewo wybrać i utrzymać odpowiednią pozycję podczas podjeżdżania, skręcania i wyjeżdżania z zakrętu.
3.12. Obserwacja sytuacji i rozglądanie się: rozglądać się, obserwować i kontrolować otoczenie ruchu we wszystkich kierunkach, w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpiecznej jazdy:
3.12.1. sprawdzić niewidoczną w lusterkach wstecznych (wewnętrznym i bocznych) część drogi, odwracając głowę przez odpowiednie ramię, przed:
3.12.1.1. rozpoczęciem jazdy;
3.12.1.2. zmianą kierunku jazdy lub skrętem, gdy pojazd przesuwa się na bok o swoją szerokość lub więcej;
3.12.2. upewnić się, że manewr zostanie wykonany bezpiecznie:
3.12.2.1. obejrzeć cały obszar, po którym pojazd będzie się poruszał podczas manewru. Następnie sprawdzić, czy bezpiecznie jest jechać w wybranym kierunku;
3.12.2.2. podczas manewrowania rozglądać się i obserwować sytuację w więcej niż jednym kierunku, ale patrzeć w odpowiednim kierunku w odpowiednim czasie;
3.12.2.3. wykonywać specjalne manewry jazdy opisane w punkcie 5 i podpunkcie 9.2.3 załącznika 2 opisu tylko raz, wysiadając, aby się rozejrzeć;
3.12.3. obserwować jednocześnie innych uczestników ruchu poruszających się w różnych kierunkach.
3.13. Używanie lusterek: używać lusterek wstecznych jako integralnej części systemu sterowania pojazdem, oceniając wszelkie istniejące lub potencjalne zagrożenia:
3.13.1. spojrzeć w lusterka wsteczne przed:
3.13.1.1. rozpoczęciem jazdy;
3.13.1.2. zmieniając kierunek jazdy lub skręcając, gdy pojazd przesuwa się na bok o szerokość pojazdu lub więcej;
3.13.1.3. wjeżdżając na odcinek drogi, na którym należy zwolnić lub zatrzymać się (skrzyżowania, przejazdy kolejowe, przejścia dla pieszych, strefy zamieszkania i strefy, w których mogą znajdować się piesi, rowerzyści oraz zaparkowane pojazdy);
3.13.1.4. zwalniając, hamując (około trzy sekundy przed) i rozpoczynając hamowanie (około sekundę po);
3.13.1.5. skręcając na skrzyżowaniu lub wjeżdżając na teren przylegający do drogi;
3.13.1.6. wjeżdżając w zakręt lub łuk na terenie zabudowanym;
3.13.1.7. wyprzedzając;
3.13.2. korzystać z lusterek, gdy jest to konieczne, ale nie regulować ich podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy (gdy pojazd jest w ruchu).
3.14. Używanie sygnałów ostrzegawczych: w zależności od natężenia ruchu, drogi, po której się porusza, odległości do dróg bocznych, prędkości jazdy itp., należy w odpowiednim czasie włączyć kierunkowskaz, aby wyraźnie ostrzec innych uczestników ruchu i nie wprowadzać ich w błąd, a także w odpowiednim czasie go wyłączyć:
3.14.1. z wyprzedzeniem (co najmniej 30 metrów przed rozpoczęciem manewru, z wyjątkiem sytuacji, gdy odległość między najbliższą przecinającą się drogą, wjazdem na teren przylegający do drogi a planowanym miejscem skrętu jest niewielka itp.) włączyć odpowiedni kierunkowskaz przed:
3.14.1.1. zmianą kierunku jazdy lub skrętem, gdy pojazd przesuwa się w bok o swoją szerokość lub więcej;
3.14.1.2. skręcając na skrzyżowaniu lub wjeżdżając na teren przylegający do drogi;
3.14.1.3. rozpoczynając manewr;
3.14.2. sygnalizować kierunkowskazem:
3.14.2.1. włączyć z wyprzedzeniem: upewnić się, że przed manewrem lub przed rozpoczęciem jazdy włączy się co najmniej trzy razy;
3.14.2.2. aż do zakończenia manewru;
3.14.3. wyłączyć kierunkowskaz nie później niż po trzykrotnym włączeniu po manewrze;
3.14.4. ostrzegać w inny sposób lub za pomocą sygnałów ostrzegawczych zgodnie z przepisami ruchu drogowego.
3.15. Ocena zagrożeń w ruchu drogowym:
3.15.1. w odpowiednim czasie (mając czas na hamowanie, przyspieszanie lub płynne zjechanie na inną część drogi, aby uniknąć kolizji), nie naruszając przepisów ruchu drogowego, reagować na:
3.15.1.1. pojazdy jadące w tym samym kierunku z różnymi prędkościami;
3.15.1.2. szczególne przypadki: pojazdy specjalne, przeszkody, miejsca robót drogowych, duże zmiany nawierzchni drogi, wąskie mosty, zwierzęta;
3.15.1.3. pieszych: idących między lub obok zaparkowanych samochodów, idących po chodniku lub stojących na pasie rozdzielającym (na wysepce bezpieczeństwa), poruszających się na wózku inwalidzkim, na rolkach, deskorolce, idących po drodze lub przez skrzyżowanie;
3.15.1.4. pojazdy wolnobieżne: rowery, elektryczne urządzenia mikromobilności, motorowery, traktory lub inne maszyny samobieżne;
3.15.1.5 miejsca, gdzie drogi mogą się krzyżować z innymi uczestnikami ruchu: słabo widoczne skrzyżowania, piesi, rowerzyści, pojazdy zasłaniające widok;
3.15.1.6. skierować wzrok na to, co może stwarzać lub stwarza zagrożenie, i podjąć działania zapobiegawcze;
3.15.2. oceniając to działanie, należy wziąć pod uwagę prędkość pojazdu, wszelkie działania zapobiegawcze egzaminowanego oraz stopień zagrożenia sytuacji.
3.16. Podejmowanie decyzji:
3.16.1. prawidłowo stosować zasady pierwszeństwa przejazdu; ocenić sytuację na drodze i, nie ograniczając się do stosowania przepisów ruchu drogowego, jeździć bezpiecznie:
3.16.1.1. razem z innymi pojazdami jadącymi w tym samym kierunku, gdy nie ma potrzeby ciągłego korygowania odległości do innych pojazdów jadących z tą samą prędkością;
3.16.1.2. w mało zmiennych warunkach ruchu, gdy większość pojazdów jedzie w tym samym kierunku i z taką samą prędkością oraz nie ma potrzeby podejmowania złożonych decyzji o konieczności nagłej zmiany kierunku jazdy lub prędkości
3.16.1.3. przy intensywnym ruchu, reagować na sytuacje i warunki drogowe;
3.16.1.4. na drogach specyficznych: autostradach, drogach ekspresowych;
3.16.2. jak najdokładniej wybrać i wykorzystać bezpieczną lukę w strumieniu ruchu:
3.16.2.1. przejeżdżając przez skrzyżowanie;
3.16.2.2. zmieniając pas ruchu z jednego na drugi;
3.16.2.3. rozpoczynając jazdę lub wjeżdżając na drogę;
3.16.2.4. wyprzedzając;
3.16.3. robić to, czego oczekują inni uczestnicy ruchu, aby nie zmuszać ich do podejmowania działań unikających;
3.16.4. planować i na czas podejmować właściwą decyzję, odpowiednio oceniając prędkość i odległość do każdego obiektu ruchu (pojazdu lub pieszego), aby uniknąć nagłych działań:
3.16.4.1. z powodu działań innych uczestników ruchu;
3.16.4.2. z powodu konieczności nagłej zmiany kierunku jazdy lub prędkości ze względu na zmieniający się stan nawierzchni drogi, ostre zakręty lub strome podjazdy i zjazdy;
3.16.5. po popełnieniu błędu i znalezieniu się w niebezpiecznej sytuacji lub naruszeniu KET, naprawić błąd, zanim stworzy on niebezpieczną sytuację drogową;
3.16.6. nie mogąc swobodnie przejechać, znaleźć sposób na bezpieczne i zgodne z KET uniknięcie zagrożenia w ruchu drogowym;
3.16.7. współdziałać z innymi kierowcami, tzn. pomagać włączyć się do strumienia ruchu, zwłaszcza gdy droga jest zajęta, na czas zmieniać pas ruchu;
3.16.8. dostosować swoje decyzje i działania, jeśli w zachowaniu innych uczestników ruchu rozpoznane zostaną oznaki zagrożenia w ruchu drogowym.
3.17. Wybór bezpiecznej odległości: prowadzić pojazd w taki sposób, aby:
3.17.1. odległość do pojazdów jadących z przodu była bezpieczna – nie mniejsza niż odległość pokonywana w ciągu dwóch sekund;
3.17.2. po zatrzymaniu w strumieniu ruchu, odległość do zatrzymanego pojazdu z przodu była wystarczająca do jego ominięcia, bez użycia biegu wstecznego;
3.17.3. odległość do pojazdów jadących obok lub stojących była bezpieczna w stosunku do pozostawionych pojazdów – manewrować w takiej odległości, aby nie było wątpliwości, że nie uderzy w stojący pojazd lub inną przeszkodę, a po zaparkowaniu pojazdu na miejscu parkingowym, odległość z boku pozwalała na otwarcie drzwi samochodu;
3.18. Wybór prędkości:
3.18.1. kontrolować prędkość jazdy pojazdu podczas wykonywania manewrów:
3.18.1.1. w razie potrzeby utrzymywać wystarczająco niską prędkość, aby móc skompensować każdy popełniony błąd;
3.18.1.2. pojazd musi poruszać się płynnie;
3.18.2. wybrać odpowiednią prędkość przed:
3.18.2.1. redukcją biegu, aby po zmianie biegu pojazd nie szarpał lub silnik nie pracował na obrotach wskazanych w czerwonym sektorze skali obrotomierza;
3.18.2.2. wjazdem na odcinek drogi, na którym należy zwolnić lub zatrzymać się (skrzyżowania, przejazdy kolejowe, przejścia dla pieszych, strefy zamieszkania i strefy, gdzie mogą znajdować się piesi, rowerzyści oraz pozostawione pojazdy);
3.18.2.3. skręcając na skrzyżowaniu lub wjeżdżając na teren przylegający do drogi;
3.18.2.4. wyprzedzając;
3.18.3. zbliżając się do szczytu wzniesienia, słabo widocznego skrzyżowania, zakrętu lub łuku, zwolnić, dopóki nie upewni się, że dalsza jazda jest bezpieczna;
3.18.4. wybrać prędkość jazdy odpowiednio do odległości, na jaką droga jest widoczna z przodu i po bokach:
3.18.4.1. na skrzyżowaniach, zakrętach lub łukach o złej widoczności;
3.18.4.2. na szczycie wzniesienia;
3.18.4.3. podczas jazdy obok zaparkowanych pojazdów;
3.18.4.4. w przypadku silnego deszczu, mżawki, mgły, dymu należy zmniejszyć prędkość, aby móc zatrzymać się po przejechaniu widocznego odcinka drogi;
3.18.5. osiągnąć i utrzymać wymaganą prędkość podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy opisanych w załączniku 2 do opisu.
3.18.6. jechać z prędkością odpowiednią do sytuacji na drodze i stanu nawierzchni, nie przekraczając dozwolonej prędkości. Nawet przy niewielkim natężeniu ruchu, jazda wolniej niż zwykle w danej sytuacji oznacza nie tylko niezdolność do wyboru odpowiedniej prędkości, ale także wiele innych zbyt wolno wykonywanych czynności (rozglądanie się, zmiana biegów, hamowanie itp.).
3.19. Wykonywanie sygnałów regulujących ruch, znaków drogowych i oznakowania poziomego: wykonywać każdy sygnał regulujący ruch, znak drogowy lub oznakowanie poziome; zatrzymać pojazd zgodnie z sygnałami regulującymi ruch, znakami drogowymi lub oznakowaniem poziomym, wybrać odpowiednie pasy ruchu do wykonania wymaganych manewrów zgodnie ze znakami drogowymi i oznakowaniem poziomym.
3.20. Spójność:
3.20.1. wykonywać czynności w odpowiedniej kolejności, które składają się na system sterowania pojazdem (tor jazdy – lusterka – sygnały – prędkość – biegi – lusterka – działania unikające – przyspieszanie), zbliżając się do każdego istniejącego lub potencjalnego zagrożenia;
3.20.2. (kategorie pojazdów z przyczepą) w odpowiedniej kolejności wykonać wszystkie niezbędne czynności, bezpiecznie odczepić przyczepę lub naczepę (dalej – przyczepa), ustawić ciągnik obok przyczepy, a następnie podjechać w celu jej ponownego podłączenia oraz przygotować zespół pojazdów do jazdy. Przy ocenie, czy umiejętności i zdolności osoby egzaminowanej są wystarczające do odczepienia i podłączenia przyczepy, odczepienie i podłączenie przyczepy ocenia się jako dwa odrębne elementy, to jest tak, jak gdyby przyczepa była podłączana po raz pierwszy. Kolejność czynności podczas odczepiania lub podłączania przyczepy zależy od jej cech konstrukcyjnych.
3.21. Równowaga i sterowanie motocyklem (motorowerem): utrzymywać równowagę motocykla i sterować nim, jadąc z różnymi prędkościami i w różnych warunkach ruchu, wykonując specjalne manewry jazdy opisane w załączniku 2 do opisu.
3.22. Pozycja siedząca: jechać motocyklem (motorowerem) w pozycji bezpiecznej i wygodnej.
4. Umiejętności i zdolności egzaminowanego są widoczne w jego działaniach. Podczas egzaminu błędne lub nieodpowiednie działania egzaminowanego są klasyfikowane jako błędy krytyczne (dalej – BK), błędy niekrytyczne (dalej – BNK) lub specyficzne powtarzające się błędy (dalej – SPB). Oceniając każde działanie, należy wziąć pod uwagę wszystkie dodatkowe czynniki (okoliczności): warunki drogowe, pogodowe i ruchowe. Jeśli w danej sytuacji warunki drogowe, pogodowe lub ruchowe nie stanowią podstawy do obiektywnej oceny działania egzaminowanego jako błędu, jest ono uznawane za dopuszczalne i nie jest oceniane jako błąd.
Działania egzaminowanego, który zdaje egzamin na pojazd kategorii B, połączony z przyczepą, której dopuszczalna masa całkowita jest większa niż 750 kg, a dopuszczalna masa całkowita zestawu jest większa niż 3500 kg, ale nie większa niż 4250 kg, są oceniane jak działania egzaminowanego, który zdaje egzamin na pojazd kategorii BE.
5.1. świadczy o niewłaściwym poziomie umiejętności, zdolności egzaminowanego lub braku szacunku, nieostrożności wobec innych uczestników ruchu;
5.2. może stwarzać lub stwarza zagrożenie dla każdego uczestnika ruchu, może utrudniać lub utrudnia bezpieczne kierowanie pojazdem (dalej – stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację).
6. BK, związane z umiejętnościami i zdolnościami egzaminowanego, ale bezpośrednio niezwiązane z działaniami opisanymi w rozdziale II opisu, nazywane są ogólnymi błędami krytycznymi (dalej – OBK). Oceniane są cztery OBK:
6.1. interwencja egzaminatora;
6.2. kolizja (najechanie na przeszkodę itp.);
6.4. niewykonanie obowiązkowych poleceń.
7. BNK – działanie, które świadczy o niewystarczającym poziomie umiejętności egzaminowanego, ale samo w sobie nie stwarza zagrożenia dla żadnego uczestnika ruchu ani nie utrudnia bezpiecznego kierowania pojazdem, tzn. nie stwarza potencjalnie niebezpiecznej sytuacji. Oceniana jest całość BNK popełnionych przez egzaminowanego. Do ogólnego wyniku egzaminu wlicza się:
7.1. nie więcej niż jeden BNK popełniony przez egzaminowanego, oceniając każdą czynność kontrolną przed jazdą;
7.2. nie więcej niż sześć BNK popełnionych przez egzaminowanego, oceniając każdą czynność wskazaną w punkcie 8 opisu;
7.3. nie więcej niż trzy BNK, oceniając każdą inną czynność.
8. SPB – to sześć BNK, wykonanych podczas tej samej ocenianej czynności. SPB może być zaznaczone podczas oceny:
8.1. sterowania sprzęgłem (zgaszony silnik i jazda na wyłączonym sprzęgle);
8.3. wybór pozycji podczas manewrowania – wykonując specjalny manewr jazdy opisany w podpunkcie 9.1 załącznika 2 opisu (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE);
8.5. obserwację sytuacji (oglądanie się przez ramię);
8.6. używanie sygnałów ostrzegawczych;
8.7. równowagę i kierowanie motocyklem (motorowerem) (podczas kierowania motocyklem (motorowerem)).
9. Egzamin uważa się za rozpoczęty po tym, jak egzaminator zapozna egzaminowanego z warunkami i procedurą egzaminu, odpowie na pytania egzaminowanego, egzaminowany zapozna się z urządzeniami kontroli i sterowania pojazdu mechanicznego wybranego dla niego przez AB „Regitra”, spróbuje nim jechać i zgodzi się na rozpoczęcie egzaminu. Każde błędne lub niewłaściwe działanie egzaminowanego jest oceniane jako jeden błąd. Jeśli działanie egzaminowanego odpowiada kilku definicjom błędów określonych w Opisie, oceniany jest ten błąd, którego definicja jest bardziej szczegółowa i dokładniej odpowiada ocenianemu działaniu. Błędy popełnione przez egzaminowanego oraz ich liczba decydują o wyniku egzaminu. Błędy popełnione przez egzaminowanego, ocena jego umiejętności i zdolności oraz wynik egzaminu są przedstawiane przez egzaminatora w raporcie z egzaminu na prawo jazdy. Egzamin jest oceniany jako zdany lub niezdany.
10. Egzamin jest oceniany jako niezdany, jeśli egzaminowany:
10.1. popełni dziewięć lub więcej NK, które są wliczane do ogólnego wyniku egzaminu;
10.2. popełni sześć NK, które są oceniane jako jedna SPK;
10.3. popełnia jeden błąd krytyczny.
11. Egzamin jest oceniany jako niezdany, jeśli zostanie przerwany z powodu okoliczności przewidzianych w podpunktach 48.1 i 48.3 Opisu warunków i procedury egzaminowania kierowców pojazdów mechanicznych (dalej – Opis egzaminowania), zatwierdzonego zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych Republiki Litewskiej z dnia 10 września 2008 r. nr 1V-329 „W sprawie zatwierdzenia Opisu warunków i procedury egzaminowania kierowców pojazdów mechanicznych”. W tym przypadku oraz w przypadkach określonych w punkcie 13 opisu, egzaminowany, jeśli sobie tego życzy, jest odwożony z powrotem do centrum egzaminowania kierowców AB „Regitra” najkrótszą możliwą trasą, a pojazdem mechanicznym przeznaczonym do egzaminowania przez AB „Regitra” kieruje egzaminator.
12. Egzamin jest oceniany jako zdany, jeśli nie ma podstaw do oceny go jako niezdany.
13. Egzamin nie jest oceniany jako zdany lub niezdany, jeśli zostanie przerwany z powodu nieprzewidzianych okoliczności zgodnie z podpunktem 48.2 Opisu egzaminowania.
IV. BŁĘDY NIEKRYTYCZNE I SPECYFICZNE POWTARZAJĄCE SIĘ
14. Sprawdzenie przed jazdą: NK – nie potrafi znaleźć wskazanych przez egzaminatora urządzeń sterujących lub wyposażenia pojazdu mechanicznego; zademonstrować swojej wiedzy lub umiejętności ich obsługi, regulacji lub sprawdzenia ich stanu; przygotować się do bezpiecznej jazdy.
15. Użycie urządzeń sterujących i bezpieczeństwa oraz wyposażenia:
15.1. NK – używa dowolnego urządzenia i (lub) wyposażenia niewłaściwie (na przykład, nie potrafi odblokować blokady kierownicy, pozostawia otwarte drzwi itp.);
15.2. NK – niewłaściwie wyregulowany lub zapięty pas bezpieczeństwa;
15.3. NK – uruchamia silnik, wybierając niewłaściwy bieg lub nie wyłączając sprzęgła;
15.4. Błąd niekrytyczny – bez potrzeby wyłącza pracujący silnik kluczykiem lub przyciskiem albo próbuje uruchomić silnik, gdy ten już pracuje.
16. Sterowanie sprzęgłem:
16.1. NK – niepotrzebnie długo jedzie z niecałkowicie włączonym sprzęgłem (w tym manewry przy niskiej prędkości);
16.2. NK – trzyma nogę na lub nad pedałem sprzęgła, gdy sprzęgło nie jest włączone dłużej niż piętnaście sekund. Ta NK jest oceniana tylko raz podczas całego egzaminu;
16.3. NK – niewłaściwie steruje sprzęgłem podczas ruszania (pojazd szarpie);
16.4. NK – niewłaściwie steruje sprzęgłem podczas zmiany biegów lub nie używa go, gdy jest to konieczne;
16.5. NK (kategorie AM, A1, A2, A, B1, B i BE) – podczas jazdy z niską prędkością niewłaściwie steruje sprzęgłem;
16.6. NK – trzyma wciśnięty pedał sprzęgła, gdy bieg nie jest włączony dłużej niż trzy sekundy, z wyjątkiem przypadków, gdy trzeba ruszyć, zatrzymać się lub manewrować z niską prędkością;
16.7. NK – niepotrzebnie gasi silnik (z powodu niewłaściwego sterowania sprzęgłem, niewłaściwego biegu itp.);
16.8. SPK – sześć razy gasi silnik.
17. Obsługa pedału przyspieszenia:
17.1. NK – nieprawidłowo operuje pedałem lub manetką przyspieszenia;
17.2. NK – zbyt mocno zwiększa obroty silnika, gdy sprzęgło jest wyłączone lub niecałkowicie włączone, albo bieg nie jest włączony;
17.3. NK – naciska pedał przyspieszenia i nie wykorzystuje inercji TP przed zatrzymaniem w z góry określonym miejscu (na skrzyżowaniu, gdzie świeci się zabroniony sygnał świetlny, stoi znak „Stop” itp.) lub w innych sytuacjach.
18. Wybór biegu:
18.1. NK – wybiera bieg, który nie odpowiada: sytuacji, prędkości TP, danym technicznym i warunkom jazdy, ale nie stwarza potencjalnie niebezpiecznej sytuacji;
18.2. NK – jedzie na biegu neutralnym na zakręcie (lub łuku) lub na pochyłości;
18.3. NK – zmienia bieg, gdy podczas jazdy na skrzyżowaniu lub na zakręcie (łuku) kręci kierownicą, i (lub) zmiana biegu utrudnia płynną i równomierną jazdę TP;
18.4. NK (kategoria B) – na pierwszym biegu przejeżdża odległość większą niż długość dwóch samochodów, gdy sytuacja w ruchu drogowym i (lub) warunki jazdy tego nie wymagają zgodnie z warunkami określonymi w punkcie 3.5.4.3 opisu;
18.5. NK (kategoria B) – jedzie równomiernie z prędkością 30 km/h lub większą, na biegu niższym niż trzeci, gdy sytuacja w ruchu drogowym i (lub) warunki jazdy tego nie wymagają;
18.6. Błąd niekrytyczny (kategoria samochodów osobowych) – jedzie ze stałą prędkością 50 km/h lub większą na biegu niższym niż czwarty, gdy sytuacja w ruchu i (lub) warunki jazdy tego nie wymagają;
18.7. NK (kategoria B) – jedzie równomiernie z prędkością 70 km/h lub większą, na biegu niższym niż piąty, gdy sytuacja w ruchu drogowym i (lub) warunki jazdy tego nie wymagają;
18.8. NK (kategorie C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE) – czynność zmiany biegu wykonuje niedokładnie – pojawia się charakterystyczny hałas, wibracje lub ostrzeżenie na desce rozdzielczej;
18.9. NK (kategorie C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE) – nie zmienia biegu za drugim razem;
18.10. NK (kategorie AM, A1, A2 i A) – wykonując manewr przyspieszania i precyzyjnego zatrzymania w określonym miejscu, nie potrafi płynnie zmienić biegu;
18.11. NK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – nieprawidłowo używa biegów w celu zmniejszenia zużycia paliwa i emisji spalin;
18.12. SPK – sześć powtarzających się NK wyboru biegu.
19. Sterowanie kierownicą:
19.1. NK – nie utrzymuje wybranej trajektorii: odchyla się od trajektorii, nierównomiernie kręci kierownicą;
19.2. NK – jest nieuważny na niewłaściwe położenie kół kierowanych, pozostawiając TP zaparkowany lub rozpoczynając jazdę;
19.3. Błąd niekrytyczny – wjeżdża co najmniej jednym kołem na pobocze albo opiera się o krawężnik lub krawędź chodnika, lecz na nie nie wjeżdża. Tego błędu nie ocenia się, jeżeli koło pojazdu bezpiecznie i płynnie wjeżdża na pobocze albo dotyka krawężnika lub krawędzi chodnika podczas wykonywania manewru specjalnego;
19.4. NK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – kręci kierownicą w niewłaściwy sposób:
19.4.1. kładzie ręce na kierownicy od wewnątrz;
19.4.2. steruje kierownicą tylko jedną ręką, gdy druga ręka jest wolna (z wyjątkiem jazdy do tyłu);
19.4.3. kręci kierownicą dłonią jednej ręki;
19.4.4. zbyt mocno kręci kierownicą, gdy TP się nie porusza. Ta NK jest oceniana, gdy egzaminowany, gdy TP się nie porusza, kręci kierownicą od jednego skrajnego położenia do drugiego lub jeśli podczas kręcenia kierownicą również mocno hamuje (pojawia się charakterystyczny hałas z powodu przeciążeń w zawieszeniu i mechanizmach hamulcowych);
19.4.5. trzyma kierownicę ze skrzyżowanymi rękami lub w inny sposób, który ogranicza ruchy kierownicą.
20. Hamowanie:
20.1. NK – operuje pedałem lub manetką hamulca w niewłaściwy sposób: położenie lub ruchy stopy (lub ręki) nie pozwalają na zapewnienie płynnego i niezawodnego sterowania hamulcami;
20.2. NK – nie utrzymuje TP w miejscu, gdy jest to konieczne, ale poprawia się, nie stwarzając potencjalnie niebezpiecznej sytuacji;
20.3. Błąd niekrytyczny – (wszystkie kategorie z wyjątkiem kategorii motorowerów i motocykli) blokuje koła, także podczas wykonywania manewru przyspieszenia i precyzyjnego zatrzymania w wyznaczonym miejscu, lecz szybko koryguje błąd (zablokowane koło ślizga się nie więcej niż 1 m);
20.4. Błąd (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – trzyma nogę na pedale hamulca, gdy sytuacja w ruchu drogowym tego nie wymaga;
20.5. Błąd (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – jedzie z niewyłączonym lub niecałkowicie wyłączonym hamulcem postojowym;
20.6. Błąd (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – hamuje lewą nogą;
20.7. Błąd (kategorie AM, A1, A2 i A) – nie używa hamulca tylnego koła podczas zwalniania lub zatrzymywania;
20.8. Błąd (kategorie AM, A1, A2 i A) – blokuje tylne koło (również podczas wykonywania manewru przyspieszania i precyzyjnego zatrzymania w wyznaczonym miejscu), ale szybko się poprawia (zablokowane koło ślizga się nie więcej niż 1 m);
20.9. Błąd (kategorie AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl)) – nieprawidłowo (niezgodnie z kryteriami określonymi w punkcie 3.7 opisu) używa hamulców podczas jazdy w zakręcie, omijania pachołków kierunkowych.
20.10. Błąd (kategorie AM, A1, A2 i A) – hamuje tylko hamulcem tylnego koła (z wyjątkiem: gdy jest to dopuszczalne ze względu na nawierzchnię drogi; gdy hamowanie jest krótkotrwałe, a prędkość zmniejszana nieznacznie; podczas manewrowania z niską prędkością);
21. Wybór pozycji na jezdni:
21.1. Błąd – bez potrzeby nie przestrzega granic pasa ruchu;
21.2. Błąd niekrytyczny – zajmuje na jezdni pozycję nieodpowiadającą sytuacji w ruchu, to jest nie uwzględnia sytuacji na drodze przed sobą i nie koryguje wybranej trajektorii, nie zmienia pasa ruchu albo bez potrzeby zmienia pas ruchu z jednego na drugi i tym podobne;
21.3. Błąd – nie zjeżdża w prawo, gdzie jest to możliwe, jadąc drogą, na której jest po jednym pasie ruchu w każdym kierunku. Ten błąd jest oceniany raz na każdym odcinku drogi od skrzyżowania do skrzyżowania, na którym skręca;
21.4. Błąd – bez potrzeby jedzie dalej niż pierwszym pasem ruchu od prawej krawędzi jezdni. Ten błąd nie jest oceniany, jeśli podczas jazdy prawym pasem często trzeba zmieniać pas ruchu z powodu stojących na nim pojazdów lub jeśli trzeba jechać prosto, a z prawego pasa na skrzyżowaniu można skręcić tylko w prawo, lub ruch na innym pasie jest intensywny. Ten błąd jest oceniany raz na każdym odcinku drogi od skrzyżowania do skrzyżowania, na którym skręca;
21.5. Błąd – zatrzymuje pojazd w niewłaściwym miejscu (nieuzasadnienie duża odległość od: linii „Stop”; skrzyżowania jezdni; zatrzymanego pojazdu z przodu; po zatrzymaniu – w odległości większej niż 40 cm od jezdni, krawędzi drogi (lub innej) lub linii oznakowania itp.);
21.6. Błąd (kategorie AM, A1, A2, A) – jedzie po poziomym oznakowaniu drogowym, po zabrudzonej części drogi (plamy oleju, piasek itp.), gdy można tego uniknąć;
21.7. Błąd – wykonując manewr, wybiera nieracjonalną trajektorię, ale nie stwarza potencjalnie niebezpiecznej sytuacji (np. podczas zawracania nie unika użycia biegu wstecznego, gdy można tego uniknąć, wybierając odpowiednią trajektorię itp.);
21.8. Błąd – (kategorie AM, A1, A2, A) – na szerokości jezdni wybiera pozycję, która nie jest optymalna w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z pojazdami jadącymi z przodu, z tyłu i obok, lub stojącymi pojazdami, powtarzającymi się zagrożeniami i pojazdami zbliżającymi się z dróg przecinających;
21.9. Powtarzający się błąd – sześć powtarzających się błędów wyboru pozycji na jezdni.
22. Wybór pozycji podczas manewrowania. Oceniane podczas wykonywania przez egzaminowanego specjalnych manewrów wskazanych w załączniku 2 opisu:
22.1. Błąd (kategorie B1 i B) – po zakończeniu manewru parkowania pojazdu równolegle do krawędzi jezdni:
22.1.1. Pojazd stoi nierównolegle do krawędzi jezdni (chodnika);
22.1.2. Co najmniej jedno koło pojazdu znajdujące się bliżej krawędzi jezdni (chodnika) jest dalej niż 40 cm od krawędzi jezdni (chodnika);
22.1.3. Pojazd znajduje się bliżej niż 1 m lub dalej niż 2 m od pojazdu stojącego z przodu.
22.2. Błąd (kategorie B1 i B) – po zakończeniu manewru parkowania pojazdu ukośnie lub prostopadle do krawędzi jezdni, pojazd stoi:
22.2.1. Nierównolegle do linii wyznaczających miejsce parkingowe, a w przypadku ich braku – nierównolegle do pojazdu stojącego obok (gdy parkuje się ukośnie do krawędzi jezdni) lub nieprostopadle do krawędzi jezdni (gdy parkuje się w ten sposób);
22.2.2. Bliżej niż 50 cm lub dalej niż 1 m od pojazdu stojącego obok;
22.2.3. Dalej niż 40 cm od linii wyznaczającej koniec miejsca parkingowego lub krawężnika.
22.3. Błąd (kategorie B1 i B) – wykonując manewr parkowania pojazdu równolegle do krawędzi jezdni, przejechał do tyłu więcej niż 3 m od pojazdu stojącego z przodu (odległość między przodem pojazdu egzaminowanego a pojazdem stojącym z przodu);
22.4. Błąd (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2 i A) – wykonując specjalne manewry jazdy, opisane w załączniku 2 opisu, włączył bieg wsteczny więcej niż dwa razy. Ten błąd jest oceniany raz podczas wykonywania każdego specjalnego manewru jazdy (w tym, gdy ten sam manewr jest wykonywany w kilku miejscach).
22.5. Błąd (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE) – zatrzymał się po przejechaniu odległości mniejszej niż pięć długości zespołu pojazdów, wykonując specjalny manewr jazdy opisany w punkcie 9.1 załącznika 2 opisu;
22.6. Błąd niekrytyczny (kategorie lekkich czterokołowców i samochodów osobowych) – podczas jazdy tyłem ze skrętem w prawo jedzie poza granicami pasa ruchu, a gdy pasy ruchu nie są wyznaczone – oddalił się o więcej niż 1 m od prawej krawędzi jezdni (chodnika);
22.7. SPK (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE) – zatrzymał się sześć lub więcej razy, przejeżdżając odległość mniejszą niż pięć długości zespołu pojazdów, wykonując specjalny manewr jazdy opisany w punkcie 9.1 załącznika do opisu 2;
22.8. NK (kategorie D1, D i T) – po zakończeniu manewru parkowania pojazdu bokiem do krawężnika, co najmniej jedne drzwi do wsiadania lub wysiadania pasażerów znajdują się dalej niż 30 cm od krawędzi krawężnika.
23. Wybór pozycji przy skręcaniu w prawo:
23.1. NK – przed zakrętem pojazd znajduje się w odległości większej niż 1 m od prawej krawędzi pasa ruchu. Ta NK jest oceniana, gdy nie ma powodów, aby nie trzymać się prawej krawędzi (ze względu na właściwości dynamiczne pojazdu, gabaryty, widoczność, przeszkody, konfigurację drogi lub właściwości nawierzchni itp.);
23.2. NK – rozpoczynając, wykonując i (lub) kończąc zakręt, pojazd znajduje się w odległości większej niż 1 m od prawej krawędzi pasa ruchu. Ta NK jest oceniana, gdy nie ma powodów, aby nie trzymać się prawej krawędzi (ze względu na właściwości dynamiczne pojazdu, gabaryty, widoczność, przeszkody, konfigurację drogi lub właściwości nawierzchni itp.);
23.3. NK (kategorie C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE) – kończąc skręt w prawo, dowolną częścią pojazdu niepotrzebnie wjeżdża na pas ruchu przeciwnego kierunku.
24. Wybór pozycji przy skręcaniu w lewo:
24.1. NK – przed zakrętem (zawracaniem) pojazd nie znajduje się na pasie ruchu, nie jest równoległy do oznakowania, dalej niż to konieczne od linii rozdzielającej (oznaczonej lub nieoznaczonej) lub pasa rozdzielającego ruch w przeciwnych kierunkach;
24.2. NK – skręca, będąc w odległości większej niż 1 m od lewej krawędzi pasa ruchu. Ta NK jest oceniana, gdy nie ma powodów, aby nie trzymać się lewej krawędzi (ze względu na właściwości dynamiczne pojazdu, gabaryty, widoczność, przeszkody, konfigurację drogi lub właściwości nawierzchni itp.);
24.3. Błąd niekrytyczny – podczas oczekiwania na skręt ustawia przednie koła w lewo, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to konieczne ze względu na mały promień planowanego skrętu i potrzebę szybkiego wykonania manewru, z uwagi na intensywny ruch z przeciwka;
24.4. NK – skręca szeroko, jedzie zbyt daleko w prawo od środka skrzyżowania jezdni, gdzie warunki ruchu tego nie wymagają;
24.5. NK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2 i A) – wjeżdżając na skrzyżowanie jezdni lub wyjeżdżając z niego, nieznacznie wjeżdża na pas ruchu przeciwnego kierunku, ale nie stwarza potencjalnie niebezpiecznej sytuacji.
25. Obserwacja sytuacji i rozglądanie się:
25.1. NK – nie rozgląda się i nie obserwuje całej drogi z przodu, z boku i za pojazdem;
25.2. NK – nie sprawdza, obracając głowę przez odpowiednie ramię, niewidocznej części drogi w lusterkach wstecznych, gdy sytuacja w ruchu tego wymaga. Ta NK nie zawsze może być oceniana, jeśli egzaminowany prowadzi pojazd, którego konstrukcja nie pozwala na sprawdzenie niewidocznej części drogi przez ramię;
25.3. NK – nie patrzy do tyłu przed rozpoczęciem jazdy do tyłu. Ta NK jest również oceniana, gdy egzaminowany prowadzi pojazd kategorii B1 lub B i rozpoczynając jazdę do tyłu, patrzy do tyłu tylko w lusterkach wstecznych. Ta NK nie jest oceniana, jeśli jazda do tyłu jest powtórna, następująca bezpośrednio po krótkim zatrzymaniu (lub przejechaniu do przodu), gdy przed poprzednią jazdą do tyłu spojrzał do tyłu, a sytuacja w ruchu nie uległa zmianie;
25.4. NK – odwraca uwagę od kierunku jazdy na dłużej niż to konieczne, aby poświęcić się urządzeniom sterującym, bezpieczeństwa i kontroli, ale nie stwarza potencjalnie niebezpiecznej sytuacji;
25.5. SPK – sześć i więcej sytuacji, gdy należy sprawdzić niewidoczną część drogi w lusterkach wstecznych, ale nie patrzy się przez ramię.
26. Użycie lusterek:
26.1. Błąd niekrytyczny – nie spogląda w lusterko wsteczne przed: hamowaniem podczas jazdy z prędkością większą niż 50 km/h; wjazdem w zakręt, zmianą pasa ruchu, zjazdem z drogi lub wjazdem na drogę, zbliżaniem się do jakiejkolwiek przeszkody;
26.2. NK (kategorie BE, C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE) – nie korzysta z zewnętrznych lusterek wstecznych podczas manewru jazdy do tyłu, tzn. patrzy tylko przez szyby boczne i przednią.
27. Użycie sygnałów ostrzegawczych:
27.1. NK – nie sygnalizuje kierunkowskazem swoich zamiarów, gdy jest to konieczne, biorąc pod uwagę sytuację w ruchu. Ta NK nie jest oceniana, gdy z pewnych okoliczności (mała odległość między najbliższą przecinaną drogą lub wjazdem na teren przylegający do drogi a planowanym miejscem skrętu itp.) jest to niecelowe;
27.2. NK – nie sygnalizuje skrętu w prawo przed wyjazdem z ronda;
27.3. NK – sygnalizuje kierunkowskazem w niewłaściwym kierunku. Ta NK jest oceniana, jeśli egzaminowany skręca w przeciwną stronę, niż sygnalizuje;
27.4. NK – nie wyłącza kierunkowskazu na dłużej niż trzy razy po manewrze;
27.5. NK – wyłącza kierunkowskaz zbyt wcześnie, tzn. zanim skręt lub zmiana pasa ruchu zostanie rozpoczęta lub zakończona, i nie włącza go ponownie;
27.6. NK – sygnalizuje kierunkowskazem niepotrzebnie i może wprowadzić w błąd innych uczestników ruchu;
27.7. SPK – sześć powtarzających się NK dotyczących użycia sygnałów ostrzegawczych.
28. Ocena zagrożeń w ruchu:
NK – nieodpowiednio lub zbyt wolno reaguje na zagrożenia w ruchu drogowym.
29. Podejmowanie decyzji:
29.1. NK – nieprawidłowo ocenia prędkość i odległość do pieszych lub innych pojazdów, rozpoczynając jazdę, przejeżdżając przez skrzyżowanie lub przejście dla pieszych, zmieniając pas ruchu, omijając przeszkodę lub wolniej jadący pojazd, wyprzedzając, wjeżdżając na drogę, przed rozpoczęciem lub wykonując specjalny manewr jazdy, opisany w załączniku 2 opisu;
29.2. NK – zatrzymuje się prawidłowo, ale w bezpiecznej luce w strumieniu ruchu nie decyduje się na jazdę;
29.3. NK – niepotrzebnie zatrzymuje się (zwleka), gdy nie ma pojazdów ani pieszych, którym mógłby przeszkadzać, a droga jest wolna;
29.4. NK – niepotrzebnie ustępuje pierwszeństwa innemu uczestnikowi ruchu, tzn. nieprawidłowo stosuje zasady pierwszeństwa przejazdu.
30. Wybór bezpiecznej odległości:
30.1. NK – utrzymuje odległość mniejszą niż połowa wskazania prędkościomierza, przeliczona na metry, lub odległość pokonywaną w ciągu dwóch sekund, ale większą niż w ciągu jednej sekundy, do pojazdu jadącego z przodu;
30.2. NK – w niekorzystnych warunkach ruchu utrzymuje odległość mniejszą niż pokonywaną w ciągu czterech sekund, ale większą niż w ciągu dwóch sekund, do pojazdu jadącego z przodu. Egzaminator musi ocenić dodatkowe (większe) odległości, które muszą utrzymywać kierowcy pojazdów kategorii C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E, DE i T;
30.3. Błąd niekrytyczny – zachowuje zbyt mały odstęp boczny od obiektu, dla którego lub z powodu którego może powstać zagrożenie, lecz nie stwarza sytuacji potencjalnie niebezpiecznej;
30.4. NK – zatrzymuje pojazd, pozostawiając niewystarczającą przestrzeń do pojazdu zatrzymanego z przodu, aby w razie potrzeby mógł go ominąć, nie jadąc wstecz.
31. Wybór prędkości:
31.1. NK – przyspiesza zbyt szybko lub zbyt wolno, nieodpowiednio uwzględniając warunki ruchu. Jeśli egzaminowany przekracza prędkość podczas przyspieszania, jest to oceniane jako jazda z przekroczeniem dozwolonej prędkości z odpowiednimi błędami określonymi w Opisie;
31.2. NK – jedzie zbyt szybko, ale nie przekracza dozwolonej prędkości (wybiera prędkość jazdy, która w danej sytuacji nie zapewnia płynnej kontroli nad pojazdem). Ta NK jest oceniana, gdy egzaminowany jedzie z prędkością większą niż odpowiednia;
31.3. NK – jedzie zbyt wolno, gdy warunki ruchu tego nie wymagają: 10–15 km/h mniej niż dozwolona prędkość na odcinkach drogi, gdzie dozwolona prędkość jazdy nie przekracza 50 km/h i 15–20 km/h mniej niż dozwolona prędkość na odcinkach drogi, gdzie dozwolona prędkość jazdy przekracza 50 km/h lub z taką prędkością, która z powodu zbyt wolnego ruchu wyróżnia pojazd egzaminowanego w strumieniu ruchu i nieuzasadnienie go hamuje. Ta NK jest oceniana, gdy egzaminowany nie osiąga wymaganej prędkości, tzn. jedzie 10–15 km/h mniej niż ustalona prędkość, motocyklem (motorowerem) wykonując specjalne manewry jazdy, opisane w załączniku 2 opisu;
31.4. NK – jedzie z przekroczeniem dozwolonej prędkości nie więcej niż o 10 km/h. Błąd nie powinien być oceniany, jeśli przekroczenie trwało nie dłużej niż trzy sekundy.
32. Wykonywanie sygnałów regulujących ruch, znaków drogowych i wymagań oznakowania drogowego:
32.1. NK – zatrzymuje pojazd w taki sposób, że jego gabaryty wystają poza linię oznakowania poziomego „Stop”, znak drogowy „Stop” lub linię „Stop”;
32.2. NK – samochodem (lub czterokołowcem albo zestawem z przyczepą) jedną stroną kół przejeżdża przez ciągłą linię oznakowania poziomego, oddzielającą pasy ruchu w tym samym kierunku;
32.3. Błąd niekrytyczny – zamierzając skręcić w lewo na skrzyżowaniu, nie wjeżdża na obszar przecięcia jezdni, aby oczekiwać na bezpieczną lukę w strumieniu ruchu, gdy warunki ruchu pozwalają to zrobić;
32.4. NK – niewystarczająco rozumie sygnały regulujące ruch, tzn. zbyt długo zwleka, chociaż może jechać, nie przeszkadzając innym uczestnikom ruchu;
32.5. NK – zamierzając skręcić w lewo na skrzyżowaniu, wjeżdża na skrzyżowanie jezdni za pojazdem jadącym z przodu, wybierając trajektorię i pozycję, która nie zapewnia najlepszej możliwości obserwacji innych uczestników ruchu i wyjazdu ze skrzyżowania. Ta NK jest oceniana, gdy egzaminowanemu pozwala jechać sygnał sygnalizacji świetlnej (regulatora).
32.6. NK (kategorie AM, A1, A2 i A) – wykonując specjalny manewr jazdy, opisany w podpunkcie 2.6 załącznika 2 opisu, nie zatrzymuje motocykla (motoroweru) w wyznaczonym miejscu lub jak najbliżej niego. Zatrzymanie jak najbliżej oznacza nie więcej niż 1 m przed linią „Stop” lub miejscem zatrzymania oznaczonym pachołkiem.
33. Sekwencja:
33.1. NK – wybiera nieprawidłową sekwencję systemu sterowania pojazdem (zgodnie z kryterium określonym w podpunkcie 3.20.1 opisu);
33.2. NK (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE) – nieprawidłowo otwiera szczęki zamka haka lub sworznia urządzenia sprzęgającego, przygotowując się do odłączenia lub podłączenia przyczepy;
33.3. NK (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE) – niebezpiecznie chowa podpory przyczepy, ale nie stwarza potencjalnie niebezpiecznej sytuacji;
33.4. NK (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE) – po podłączeniu przyczepy nie sprawdza, czy działają wszystkie światła przyczepy.
34. Równowaga i sterowanie motocyklem (motorowerem) (kategorie AM, A1, A2 i A):
34.1. Błąd niekrytyczny – nie utrzymuje równowagi lub nie panuje nad motocyklem (motorowerem) i (lub) podczas jazdy opiera nogę o ziemię;
34.2. NK – nie utrzymuje prędkości wolno idącego pieszego, wykonując specjalne manewry jazdy z niską prędkością;
34.3. NK – nie pochyla się na motocyklu (motorowerze) w sposób umożliwiający bezpieczną jazdę na zakręcie, wykonując specjalne manewry jazdy opisane w załączniku 2 opisu;
34.4. SPK – więcej niż pięć razy traci równowagę lub nie panuje nad motocyklem.
35. Pozycja siedząca (kategorie AM, A1, A2, A i B1 (prowadzone jako motocykl)):
35.1. NK – jedzie, opierając palce stóp na podnóżkach;
35.2. NK – jedzie, nie dotykając kolanami zbiornika paliwa (jeśli konstrukcja TP na to pozwala);
35.3. NK – jedzie, trzymając głowę w niewłaściwej pozycji;
35.4. NK – jedzie, siedząc (odsuwając się) zbyt daleko od zbiornika paliwa (jeśli konstrukcja TP na to pozwala);
35.5. NK – jedzie, ślizgając się z jednej strony na drugą po siedzeniu (siodle);
35.6. Błąd niekrytyczny – podczas jazdy bez uzasadnionej przyczyny odrywa dowolną rękę od kierownicy, lecz nie traci równowagi ani panowania nad pojazdem.
36. Użycie urządzeń i wyposażenia sterującego i bezpieczeństwa:
36.1. KK – nie zapina pasów bezpieczeństwa, gdy jest to konieczne. Ten KK jest oceniany po upływie trzydziestu sekund na reakcję egzaminowanego na odpowiedni wskaźnik i ostrzeżenie dźwiękowe (jeśli brak – egzaminator ostrzega: „proszę sprawdzić, czy prawidłowo korzysta Pan/Pani z wyposażenia (środków) bezpieczeństwa”); nie jest oceniany na specjalnym placu manewrowym podczas wykonywania manewrów opisanych w załączniku 2 opisu;
36.2. KK – korzysta z urządzenia mobilnego w niedozwolony sposób;
36.3. KK – używa jakiegokolwiek urządzenia i (lub) wyposażenia bezpieczeństwa nieprawidłowo lub nie używa go, gdy jest to konieczne, i tworzy potencjalnie niebezpieczną sytuację;
36.4. KK (kategorie AM, A1, A2 i A) – jedzie z opuszczoną boczną nóżką podporową;
36.5. KK (kategorie AM, A1, A2, A i B1 (prowadzone jako motocykl)) – nieprawidłowo używa odzieży wymaganej dla motocyklisty (kask ochronny, ochraniacze oczu, łokci, kolan i ramion, rękawice, buty). Ten KK dotyczący użycia ochrony oczu (okularów motocyklowych, wizjera kasku lub zintegrowanych okularów przeciwsłonecznych) nie jest oceniany, jeśli: jest opuszczona tak, że zakrywa oczy; egzaminowany jedzie z prędkością do 30 km/h; a także – podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy wskazanych w podpunktach 2.1 – 2.4 załącznika 2. Przed pierwszym (w trakcie całego egzaminu) ocenieniem tego KK, egzaminator ostrzega: „proszę sprawdzić, czy prawidłowo korzysta Pan/Pani z wyposażenia (środków) bezpieczeństwa” i daje egzaminowanemu co najmniej trzydzieści sekund na reakcję;
37. Sterowanie sprzęgłem:
37.1. KK (kategorie AM, A1, A2 i A) – podnosi przednie koło z powodu złego sterowania sprzęgłem lub zbyt szybkiego przyspieszania;
37.2. Błąd krytyczny – doprowadza do zgaśnięcia silnika i stwarza niebezpieczną sytuację.
38. Wybór biegu:
38.1. KK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2 i A) – włącza bieg wsteczny, gdy jedzie do przodu, lub bieg do jazdy do przodu, gdy jedzie do tyłu, lub w przypadku TP z automatyczną skrzynią biegów, pozycję selektora biegów przeznaczoną do parkowania, gdy TP jest w ruchu;
38.2. KK – wybiera bieg nieodpowiedni do prędkości jazdy i tworzy potencjalnie niebezpieczną sytuację.
39. Sterowanie kierownicą (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzone jako motocykl)):
39.1. KK – nie panuje (nie utrzymuje) kierownicy;
39.2. KK – odrywa obie ręce od kierownicy na dłużej niż sekundę, gdy TP porusza się z prędkością większą niż 20 km/h, lub na dłużej niż dwie sekundy, gdy TP porusza się z prędkością nie większą niż 20 km/h.
40. Hamowanie:
40.1. KK – bez potrzeby gwałtownie hamuje i tworzy potencjalnie niebezpieczną sytuację;
40.2. KK – nie utrzymuje TP w miejscu, zatrzymując ją na wzniesieniu lub spadku, tzn. pozwala TP stoczyć się i nie koryguje, tworząc potencjalnie niebezpieczną sytuację;
40.3. Błąd krytyczny (wszystkie kategorie z wyjątkiem kategorii motorowerów i motocykli) – mocno naciska pedał hamulca, blokując koła pojazdu i powodując ich poślizg, a nie koryguje tego natychmiast;
40.4. KK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – włącza hamulec postojowy podczas jazdy i nie panuje nad pojazdem;
40.5. KK (kategorie A1, A2 i A) – blokuje przednie koło lub podnosi tylne koło (również podczas wykonywania manewru przyspieszania i precyzyjnego zatrzymania w wyznaczonym miejscu);
40.6. KK (kategorie AM, A1, A2 i A) – blokuje tylne koło (również podczas wykonywania manewru przyspieszania i precyzyjnego zatrzymania w wyznaczonym miejscu) i nie koryguje szybko (zablokowane koło ślizga się na 1 m lub więcej);
40.7. KK (kategorie AM, A1, A2 i A) – stale naciska pedał lub dźwignię hamulca, gdy pojazd jest w ruchu. Oceniając ten KK, egzaminator musi być pewien, że błąd nie wynikał z usterki przełącznika sygnału hamulca. Ten KK nie jest oceniany, gdy egzaminowany powoli wykonuje specjalne manewry jazdy wąskim pasem, ósemką lub slalomem;
40.8. KK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jako motocykl) – przed wstaniem z siedzenia kierowcy w celu wysiadania lub potwierdzeniem, że pojazd jest gotowy do pozostawienia, nie włącza hamulca postojowego (lub odpowiedniej pozycji selektora automatycznej skrzyni biegów), gdy nie jest włączony bieg, który pozwala na bezpieczne pozostawienie pojazdu.
41. Wybór pozycji na jezdni:
41.1. KK – wybiera niewłaściwą trajektorię lub zmienia pas ruchu na skrzyżowaniu jezdni, stwarzając niebezpieczną sytuację;
41.2. KK – rozpoczyna wyprzedzanie w miejscu, gdzie wyprzedzanie jest zabronione lub gdy kierowca pojazdu jadącego z przodu sygnalizuje lewy kierunkowskaz. Inne niewłaściwe działania związane z wyprzedzaniem są oceniane jako inne błędy określone w Opisie;
41.3. KK – zatrzymuje się w miejscu, gdzie zatrzymywanie jest zabronione;
41.4. Błąd krytyczny (wszystkie kategorie z wyjątkiem kategorii motorowerów i motocykli) – jedzie tak, że jedna trzecia pojazdu lub więcej bez potrzeby znajduje się na pasie ruchu przeciwnego;
41.5. KK (kategorie C1, C, C1E i CE) – jedzie dalej od krawędzi jezdni niż drugim pasem ruchu, z wyjątkiem przypadków, gdy należy skręcić w lewo, zawrócić, ominąć przeszkodę, zatrzymać się (stać) na drodze jednokierunkowej;
41.6. KK (kategorie AM, A1, A2 i A) – jedzie zbyt blisko (tak, że istnieje ryzyko kolizji) linii oddzielającej strumienie ruchu w przeciwnych kierunkach (oznakowana lub nieoznakowana jezdnia), linii pasa ruchu lub prawej lub lewej krawędzi jezdni lub pobocza, stwarzając potencjalnie niebezpieczną sytuację. Ten KK jest również oceniany, gdy jakakolwiek część ciała kierowcy znajduje się na pasie ruchu przeciwnego.
42. Wybór pozycji podczas manewrowania:
42.1. KK (kategorie B1 i B) – po zakończeniu manewru parkowania pojazdu równolegle do krawędzi jezdni, co najmniej jedno koło pojazdu znajdujące się bliżej krawędzi jezdni (chodnika) jest dalej niż 80 cm od krawędzi jezdni (chodnika);
42.2. KK (kategorie B1 i B) – po zakończeniu manewru parkowania pojazdu ukośnie lub prostopadle do krawędzi jezdni, pojazd prowadzony przez egzaminowanego stoi bliżej niż 0,3 m lub dalej niż 1,5 m od stojącego obok pojazdu;
42.3. KK (kategorie B1 i B) – wykonując manewr parkowania pojazdu równolegle do krawędzi jezdni, przejechał więcej niż 5 m od stojącego z przodu pojazdu (odległość między przodem pojazdu prowadzonego przez egzaminowanego a stojącym z przodu pojazdem);
42.4. KK (kategorie BE, C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE) – podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy określonych w punkcie 5 i podpunkcie 9.2.3.3 załącznika 2 opisu, nie był w stanie wykonać specjalnego manewru jazdy, trzykrotnie włączając bieg wsteczny;
42.5. KK (kategorie BE, C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E i DE) – po zakończeniu specjalnego manewru parkowania przy rampie (lub innej oznaczonej granicy manewru), pojazd stoi w odległości większej niż 1 m przed imitacją rampy (granicą zakończenia manewru);
42.6. KK (kategorie D1, D i T) – po zakończeniu manewru parkowania pojazdu bokiem przy platformie, co najmniej jedne drzwi do wsiadania lub wysiadania pasażerów znajdują się dalej niż 50 cm od krawędzi platformy (chodnika).
43. Wybór pozycji podczas skrętu w prawo:
43.1. KK – skręca z pasa ruchu do tego nieprzeznaczonego. Jeśli egzaminowany zamierza skręcić w prawo z pasa zwalniania i nie zmienia na niego pasa z wyprzedzeniem, jest to oceniane jako KK wyboru pozycji na jezdni;
43.2. KK – zajmuje niewłaściwą pozycję i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację;
43.3. KK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2 i A) – skręca w taki sposób, że jedna trzecia pojazdu lub więcej niepotrzebnie wystaje na pas ruchu przeciwnego.
44. Wybór pozycji, skręcając w lewo:
44.1. KK – skręca (zawróci) z pasa ruchu do tego nieprzeznaczonego. Jeśli egzaminowany zamierza skręcić w lewo z pasa zwalniania i nie zmienia na niego pasa z wyprzedzeniem, jest to oceniane jako KK wyboru pozycji na jezdni;
44.2. KK – zajmuje niewłaściwą pozycję i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację;
44.3. KK (wszystkie kategorie, z wyjątkiem AM, A1, A2 i A) – skręca w taki sposób, że jedna trzecia pojazdu lub więcej, wjeżdżając w zakręt (skrzyżowanie jezdni) lub wyjeżdżając z zakrętu (skrzyżowania jezdni), niepotrzebnie wystaje na pas ruchu przeciwnego;
44.4. KK (kategorie AM, A1, A2 i A) – skręcając w lewo, jakąkolwiek częścią motocykla (motoroweru) lub ciała wystaje na pas ruchu przeciwnego i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację.
45. Obserwacja sytuacji i rozglądanie się:
45.1. Błąd krytyczny – nie rozgląda się ani nie obserwuje sytuacji w ruchu przed rozpoczęciem jazdy i (lub), zależnie od widoczności oraz innych warunków, podczas przejazdu przez przejazd kolejowy, skrzyżowanie (lub inne miejsce, w którym może być konieczne ustąpienie pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z prawej strony) albo podczas wjazdu na drogę z terenów przylegających do niej lub wyjazdu z takich terenów;
45.2. KK – nie rozgląda się i nie obserwuje sytuacji na drodze (ani w lusterkach, ani przez ramię), przed zmianą pasa ruchu lub inną zmianą kierunku jazdy, gdy pojazd przesuwa się na bok o szerokość pojazdu lub więcej. Ta KK nie jest oceniana, gdy zmiana pasa ruchu następuje na rozpoczynający się pas ruchu, jeśli zbliżając się do jego początku widać, że nie ma przeszkód i pojazd porusza się po trajektorii zapewniającej, że inny pojazd nie może zająć tego pasa ruchu wcześniej;
45.3. KK – odwraca wzrok od kierunku jazdy i stwarza sytuację niebezpieczną lub potencjalnie niebezpieczną, w tym również podczas sprawdzania niewidocznej części drogi w lusterkach wstecznych;
45.4. KK – nie rozgląda się i nie obserwuje otoczenia (ani w lusterkach, ani przez ramię) obok i za pojazdem podczas jazdy do tyłu.
46. Użycie sygnałów ostrzegawczych:
KK – nie sygnalizuje lub niewłaściwie sygnalizuje skręt, co prowadzi do wprowadzenia w błąd innego uczestnika ruchu i powstania niebezpiecznej sytuacji.
47. Podejmowanie decyzji:
47.1. KK – wjeżdża i zatrzymuje pojazd na przejściu dla pieszych, za którym znajduje się przeszkoda (zator lub podobne), lub na skrzyżowaniu dróg, na którym lub za którym znajduje się przeszkoda i utrudnia ruch innym pojazdom, lub na przejeździe kolejowym;
47.2. KK – po zapaleniu się żółtego lub czerwonego światła sygnalizacji świetlnej nie opuszcza skrzyżowania, na które wjechał z zamiarem skrętu w lewo. Ta KK jest oceniana, gdy egzaminowany nie ocenia zmiany sytuacji na drodze – nie wykorzystuje bezpiecznej luki w strumieniu ruchu, aby opuścić skrzyżowanie, lub robi to niewłaściwie (za wolno, po niebezpiecznej trajektorii itp.).
47.3. KK – nie ustępuje pierwszeństwa (nie przepuszcza) pojazdom lub innym uczestnikom ruchu, przejeżdża przez przejście dla pieszych lub obok autobusu szkolnego, nie upewniwszy się, że nie ma pieszych, którym powinien ustąpić. Ta KK nie jest oceniana, jeśli egzaminowany jedzie, ponieważ nie może ustąpić pierwszeństwa z powodu działań innych uczestników ruchu.
48. Wybór bezpiecznego odstępu:
48.1. KK – utrzymuje odległość równą lub mniejszą niż droga pokonywana w ciągu jednej sekundy (dwóch sekund, jeśli nawierzchnia drogi jest mokra, oblodzona, brukowana itp.) od pojazdu jadącego z przodu;
48.2. KK – utrzymuje niebezpieczną odległość boczną od stojących, jadących z naprzeciwka lub w tym samym kierunku pojazdów, pieszych idących po jezdni, przeszkód na poboczu jezdni i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację (na przykład, jadąc z prędkością większą niż 25 km/h, utrzymuje odległość boczną mniejszą niż 0,5 m od stojącego pojazdu);
48.3. KK – jadąc z prędkością nie większą niż 50 km/h, utrzymuje odległość boczną mniejszą niż 1 m, lub jadąc z prędkością większą niż 50 km/h, utrzymuje odległość boczną mniejszą niż 1,5 m od rowerzysty, kierowcy elektrycznego urządzenia mikromobilności.
49. Wybór prędkości:
49.1. KK – przekracza dozwoloną prędkość o więcej niż 10 km/h. Ta KK jest oceniana, gdy przekroczenie prędkości trwało trzy sekundy lub dłużej;
49.2. KK – jedzie z prędkością o więcej niż 15 km/h mniejszą niż dozwolona, w miejscach, gdzie dozwolona prędkość jazdy nie przekracza 50 km/h, oraz o więcej niż 20 km/h mniejszą niż dozwolona na odcinkach drogi, gdzie dozwolona prędkość jazdy przekracza 50 km/h, gdy sytuacja na drodze tego nie wymaga. Ta KK jest również oceniana, gdy egzaminowany nie osiąga wymaganej prędkości, tzn. jedzie z prędkością o więcej niż 15 km/h mniejszą niż ustalona, motocyklem (motorowerem) wykonując specjalne manewry jazdy, opisane w załączniku 2 opisu. Ta KK nie jest oceniana, jeśli egzaminowany bezpiecznie przyspiesza wraz z ruchem pojazdów lub jeśli zbyt wolna jazda trwa krócej niż trzy sekundy;
49.3. KK – zwiększa prędkość podczas wyprzedzania i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację;
49.4. KK – jedzie za szybko, ale nie przekracza dozwolonej prędkości, i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację, w tym również podczas jazdy do tyłu;
50. Wykonywanie sygnałów regulujących ruch, znaków drogowych i wymagań oznakowania drogowego:
50.1. Błąd krytyczny – nie stosuje się do sygnału kierującego ruchem, znaku drogowego lub wymagań oznakowania drogowego. Ten błąd krytyczny ocenia się również, jeżeli pojazd prowadzony przez osobę egzaminowaną wyjeżdża poza linię wyznaczającą granice obszaru przeznaczonego do manewru specjalnego albo po zakończeniu manewrów specjalnych opisanych w podpunktach 3.3 i 3.4 załącznika 2 do opisu stoi na liniach (za liniami) wyznaczającymi miejsce postojowe, jeżeli miejsce to jest oznakowane. Tego błędu krytycznego nie ocenia się, gdy: koła po jednej stronie samochodu (czterokołowca albo zespołu z przyczepą) przejeżdżają przez ciągłą linię oznakowania poziomego oddzielającą pasy ruchu w tym samym kierunku; przestrzeganie wymagań oznakowania poziomego jest niemożliwe ze względu na wymiary i (lub) właściwości dynamiczne prowadzonego pojazdu; podczas wykonywania polecenia zatrzymania prędkość wskazywana przez prędkościomierz wynosi 0 km/h; osoba egzaminowana prowadzi autobus lub trolejbus i w celu wykonania manewru poleconego przez egzaminatora nie może zastosować się do znaków drogowych i oznakowania poziomego wyznaczających pasy ruchu przeznaczone dla transportu regularnego;
50.2. KK – zatrzymuje pojazd za linią „Stop” lub krawędzią skrzyżowania w takiej odległości, że stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację. Ta KK jest również oceniana, jeśli egzaminowany, wykonując manewr przyspieszania i precyzyjnego zatrzymania w wyznaczonym miejscu, przejeżdża linię (pachołki) wyznaczającą miejsce zatrzymania.
51. Sekwencja (kategorie BE, C1E, CE, D1E i DE):
51.1. KK – nie potrafi odłączyć lub podłączyć przyczepy;
51.2. KK – pomija część czynności, stwarzając w ten sposób potencjalnie niebezpieczną sytuację:
51.2.1. nie używa hamulca postojowego;
51.2.2. nie sprawdza połączenia, próbując ruszyć do przodu (nie oceniane, gdy urządzenie sprzęgające jest typu kulowego);
51.2.3. nie podnosi lub nie opuszcza podpór lub nie blokuje uchwytu podnoszenia (blokowanie uchwytu nie jest oceniane po odłączeniu);
51.2.4. nie upewnia się, że szczęki haka lub sworznia urządzenia sprzęgającego są zamknięte lub otwarte, gdy jest to wymagane;
51.2.5. nie używa klinów pod koła, gdy jest to wymagane;
51.2.6. nie odłącza i nie zamyka albo nie podłącza przewodów elastycznych lub kabli;
51.2.7. (Kategorie C1E, CE, D1E i DE) przed rozpoczęciem jazdy nie upewnia się, czy ciśnienie powietrza w układzie osiągnęło odpowiedni poziom.
52. Równowaga i kierowanie motocyklem (motorowerem) (kategorie AM, A1, A2 i A):
52.1. KK – spada z motocykla (motoroweru) lub go przewraca;
52.2. KK – traci równowagę lub nie panuje nad motocyklem (motorowerem) i stwarza potencjalnie niebezpieczną sytuację;
52.3. KK – nie potrafi prawidłowo postawić motocykla (motoroweru) na nóżkach postojowych lub bocznej podpórce;
52.4. KK – nie potrafi wykonać specjalnego manewru jazdy bez zatrzymywania się;
52.5. KK – wyjeżdża poza granice pasa ruchu oznaczonego pachołkami lub nie przestrzega trajektorii omijania pachołków podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy opisanych w załączniku 2 do opisu.
53. Pozycja siedząca (kategorie AM, A1, A2, A i B1 (prowadzony jak motocykl)):
53.1. KK – odrywa obie ręce od kierownicy, gdy motocykl (motorower) jedzie;
53.2. Błąd krytyczny – układa stopy na pedałach w sposób niezgodny z przeznaczeniem elementów sterujących obsługiwanych stopami.
54. BKK – interwencja egzaminatora słowna lub fizyczna, aby:
54.1. uniknąć wypadku drogowego;
54.2. uniknąć niebezpiecznej sytuacji z powodu nieadekwatnego kierowania pojazdem, mogącego zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego;
54.3. pomóc egzaminowanemu w jakiejkolwiek części egzaminu z powodu jego niezdolności do podejmowania decyzji i/lub wykonywania działań odpowiadających sytuacji, tzn. wykonać za niego działania, gdy jest to konieczne do zapewnienia bezpiecznego ruchu, lub z powodu nieadekwatnego czasu potrzebnego do zakończenia egzaminu.
55. BKK – kolizja: sytuacja, w której z winy egzaminowanego prowadzony przez niego pojazd zderza się (najeżdża) z innym obiektem lub (kategorie AM, A1, A2, A) uderza w obiekt swoim ciałem. Podczas wykonywania specjalnych manewrów jazdy motocyklem (motorowerem), uderzenie w chorągiewkę lub pachołek jest oceniane jako BKK tylko wtedy, gdy zostanie on przesunięty lub przewrócony. Ten BKK jest również oceniany za najechanie jednym lub więcej kołami na krawężnik (krawędź chodnika).
56. BKK – sytuacja niebezpieczna: niebezpieczna sytuacja stworzona przez działania egzaminowanego, z powodu której inni uczestnicy ruchu (w tym piesi) są zmuszeni do podjęcia działań w celu uniknięcia kolizji lub innego zagrożenia.
57. BKK – niewykonywanie obowiązkowych poleceń: egzaminowany nie przestrzega wymagań funkcjonariuszy kontrolujących pojazdy i upoważnionych funkcjonariuszy instytucji odpowiedzialnych za utrzymanie dróg, a także osób kierujących ruchem drogowym.
58. Kontrolę nad wykonywaniem postanowień opisu sprawuje Dział Usług Egzaminowania i Wydawania Praw Jazdy Departamentu Zarządzania i Rozwoju Usług AB „Regitra”.
1. Specjalne manewry jazdy (dalej – manewry) są wykonywane na specjalnie przystosowanym placu (dalej – plac) i/lub na drodze. Manewry parkowania na drodze muszą być wykonywane tam, gdzie dozwolone jest zatrzymywanie się i postój. Miejsce i kolejność wykonywania specjalnych manewrów jazdy wybiera egzaminator.
2. Podczas egzaminowania pojazdem kategorii AM, A1, A2 lub A (dalej – pojazd) należy sprawdzić, czy egzaminowany potrafi:
2.1. kierować motocyklem (motorowerem) z wyłączonym silnikiem. Do wykonania tego manewru pachołkami oznacza się początek i koniec pasa (długość – 22 m, szerokość – 3 m) oraz prostopadłe do tego pasa miejsce parkingowe (długość – 3 m, szerokość – 2 m), znajdujące się 10 m od pachołka oznaczającego początek pasa, po prawej stronie. Wykonując ten manewr, egzaminowany musi:
2.1.1. pchać motocykl (motorower) do przodu, idąc po lewej stronie motocykla, trzymając kierownicę obiema rękami; hamować motocykl (motorower) używając hamulców;
2.1.2. wjechać tyłem motocyklem (motorowerem) na miejsce parkingowe, trzymając kierownicę przynajmniej jedną ręką;
2.1.3. postawić motocykl (motorower) na nóżkach postojowych lub oprzeć na bocznej podpórce, a następnie z nich zdjąć;
2.1.4. wypchnąć motocykl (motorower) z miejsca parkingowego i po obróceniu go w prawo przepchnąć do przodu jeszcze 10 m;
2.2. jechać wąskim pasem prosto ze stałą prędkością obok wolno (około 1 m/s) idącego egzaminatora. Do wykonania tego manewru pachołkami oznacza się początek i koniec pasa (długość – 20 m, szerokość – 1,5 m). Egzaminowany rozpoczyna jazdę nie od pachołków oznaczających początek pasa, lecz nieco dalej, aby na początku pasa osiągnąć odpowiednią prędkość;
2.3. jechać po ósemce. Do wykonania tego manewru pachołkami wyznacza się narożniki prostokąta o wymiarach 6 x 12 m, w którym osoba egzaminowana jedzie po ósemce, oraz środki okręgów ósemki, między którymi odległość wynosi 4 m. Osoba egzaminowana:
2.3.1. rozpoczyna manewr od krótszego boku prostokąta;
2.3.2. jedzie wzdłuż prostokąta i skręca w lewo;
2.3.3 musi jechać ósemką ze stałą prędkością na zakrzywionych odcinkach toru, pochylając motocykl (motorower) w kierunku środka zakrętu;
2.3.4 musi skierować wzrok w odpowiednim kierunku, aby promień skrętu był jak najmniejszy, a motocykl (motorower) nie wyjechał poza prostokąt oznaczony pachołkami. Dopuszczalne jest nieznaczne wyjechanie poza prostokąt, jeśli egzaminowany potrafi jechać płynnie i zasadniczo prawidłowo;
2.4 jechać slalomem bez zatrzymywania się między sześcioma pachołkami ustawionymi w jednej linii, powoli i szybko (z prędkością nie mniejszą niż 30 km/h). Odległość między sąsiednimi pachołkami przy jeździe powolnej – 3 m; przy jeździe szybkiej – 8 m. Rozpoczynając manewr, motocykl (motorower) musi znajdować się na linii utworzonej przez pachołki przed pierwszym pachołkiem. Egzaminowany:
2.4.1 jadąc slalomem powoli, może rozpocząć manewr, ruszając 3–5 m przed pierwszym pachołkiem, a jadąc szybko – nieco dalej, aby na początku slalomu osiągnąć prędkość nie mniejszą niż 30 km/h;
2.4.2. musi jechać slalomem między pachołkami, prawidłowo operując gazem, hamulcem tylnego koła i sprzęgłem;
2.4.3. za ostatnim pachołkiem wrócić na początkową prostą i jechać prosto przez kilka metrów;
2.5 omijać przeszkodę, jadąc z prędkością nie mniejszą niż 50 km/h (motorowerem – 30 km/h). Do wykonania tego manewru pachołkami oznacza się początek i koniec pasa (długość – 33 m, szerokość – 1 m). Egzaminowany rozpoczyna jazdę nie od pachołków oznaczających początek pasa, lecz nieco dalej, aby na początku pasa osiągnąć odpowiednią prędkość. Wykonując ten manewr, egzaminowany musi:
2.5.1 wjechać między pachołki oznaczające początek pasa z prędkością nie mniejszą niż 50 km/h (motorowerem – 30 km/h);
2.5.2 bez użycia hamulców ominąć pachołek znajdujący się piętnaście metrów przed pachołkiem oznaczającym początek pasa i dwa metry na lewo od lewej krawędzi pasa;
2.5.3. po przejechaniu nie więcej niż osiemnastu metrów wrócić na początkową prostą w wyznaczonym pasie;
2.6 przyspieszyć do prędkości 30–40 km/h i precyzyjnie zatrzymać się w wyznaczonym miejscu. Do wykonania tego manewru pachołkami oznacza się początek i koniec pasa (długość – 17 m, szerokość – 1,5 m). Egzaminowany rozpoczyna jazdę nie od pachołków oznaczających początek pasa, lecz nieco dalej, aby na początku pasa osiągnąć odpowiednią prędkość. Wykonując ten manewr, egzaminowany musi:
2.6.1. wjechać między pachołki oznaczające początek pasa z prędkością nie mniejszą niż 30 km/h;
2.6.2. rozpocząć hamowanie dopiero po przejechaniu pachołków oznaczających początek pasa;
2.6.3. zwolnić gaz i hamować, używając siły hamowania obu hamulców;
2.6.4 hamować równomiernie, bez dużych zmian siły hamowania, nie blokować kół;
2.6.5. zatrzymać się po dojechaniu do pachołków oznaczających koniec pasa;
2.6.6 przed zatrzymaniem włączyć pierwszy bieg;
2.7 jechać zakrętem o małym promieniu w lewo lub w prawo. Do wykonania tego manewru pachołkami oznacza się pas ruchu (szerokość – 3 m) i prostopadłe do niego miejsce parkingowe (długość – 3 m, szerokość – 2 m). Egzaminowany:
2.7.1 przed rozpoczęciem manewru musi ustawić motocykl (motorower) na miejscu parkingowym przednim kołem przy krawędzi pasa ruchu (jezdni);
2.7.2 na polecenie egzaminatora, w którą stronę (lewo czy prawo) jechać, może wybrać, którą nogą oprzeć się o ziemię przed rozpoczęciem jazdy. Egzaminator stoi przed egzaminowanym poza granicami oznaczonego pasa ruchu;
2.7.3. wyjechać z miejsca postojowego, skręcając na pas ruchu na całej jego szerokości;
2.7.4. przejechać kilka metrów prosto do przodu;
2.8 hamować, jadąc z prędkością nie mniejszą niż 50 km/h (motorowerem – 30 km/h) (na polecenie egzaminatora). Do wykonania tego manewru pachołkami oznacza się początek pasa (szerokość – 1,5 m). Egzaminowany rozpoczyna jazdę nie od pachołków oznaczających początek pasa, lecz nieco dalej, aby na początku pasa osiągnąć prędkość nie mniejszą niż 50 km/h (motorowerem – 30 km/h). Wykonując ten manewr, egzaminowany musi:
2.8.1. wjechać między pachołki oznaczające początek pasa z prędkością nie mniejszą niż 50 km/h;
2.8.2. rozpocząć hamowanie dopiero na polecenie egzaminatora;
2.8.3 zwolnić gaz i, używając siły hamowania obu hamulców, hamować tak, aby bezpiecznie zatrzymać się na jak najkrótszym dystansie.
3. Podczas egzaminowania pojazdów kategorii B1 lub B należy sprawdzić, czy egzaminowany potrafi:
3.1 przyspieszyć do prędkości 30–40 km/h i precyzyjnie zatrzymać się w wyznaczonym miejscu. Wykonując ten manewr, egzaminowany musi hamować równomiernie, bez dużych zmian siły hamowania;
3.2. po włączeniu biegu wstecznego nie więcej niż dwa razy zaparkować pojazd na oznakowanym albo nieoznakowanym miejscu postojowym po prawej stronie, równolegle do krawędzi jezdni (chodnika), o długości co najmniej 6 metrów, jeżeli długość jest ograniczona, tak aby pojazd prowadzony przez osobę egzaminowaną:
3.2.1 podczas wykonywania manewru cofania przejechał nie dalej niż 3 m od pojazdu stojącego z przodu (odległość między przodem pojazdu prowadzonego przez egzaminowanego a tyłem pojazdu stojącego z przodu);
3.2.2 po zakończeniu manewru stał nie bliżej niż 1 m, ale nie dalej niż 2 m od pojazdu stojącego z przodu (odległość między przodem pojazdu prowadzonego przez egzaminowanego a tyłem pojazdu stojącego z przodu); równolegle do krawędzi chodnika i między liniami wyznaczającymi miejsce parkingowe, jeśli miejsce parkingowe jest oznaczone; koła znajdujące się bliżej chodnika były nie dalej niż 40 cm od krawędzi chodnika;
3.3 zaparkować pojazd na oznaczonym lub nieoznaczonym miejscu parkingowym ukośnie lub prostopadle do krawędzi jezdni (chodnika) tak, aby po zakończeniu manewru pojazd prowadzony przez egzaminowanego stał nie bliżej niż 50 cm, ale nie dalej niż 1 m od pojazdu stojącego obok, równolegle do pojazdu stojącego obok lub równolegle i między liniami wyznaczającymi miejsce parkingowe nie dalej niż 40 cm od linii wyznaczającej koniec miejsca parkingowego, jeśli miejsce parkingowe jest oznaczone;
3.4 po zaparkowaniu pojazdu na miejscu parkingowym, wyjechać z niego w kierunku przeciwnym do wjazdu i nie więcej niż dwukrotnie włączając bieg wsteczny;
3.5 zatrzymać się i ponownie ruszyć pod górę tak, aby pojazd nie stoczył się do tyłu;
3.6 jechać tyłem na odległość dwóch długości samochodu z zakrętem w prawo w granicach pasa ruchu, a gdy pasy ruchu nie są oznaczone – nie dalej niż 1 m od krawędzi jezdni. Po zakręcie jechać tyłem na odległość do dwóch długości samochodu, jeśli nie ma przeszkód (stojących samochodów itp.). Po jeździe tyłem, wrócić na drogę, skręcając w tę samą stronę, z której przyjechał do miejsca wykonania manewru. Wykonując ten manewr na drodze, można manewrować na wjazdach na tereny przylegające do drogi lub na skrzyżowaniach, gdzie prawdopodobieństwo spotkania innego pojazdu jest jak najmniejsze.
4. Manewr opisany w podpunkcie 3.3 wykonuje się tyłem, a manewr opisany w podpunkcie 3.4 – jadąc do przodu lub tyłem.
5. Podczas egzaminowania pojazdów kategorii BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D lub DE należy sprawdzić, czy egzaminowany potrafi, nie więcej niż dwukrotnie włączając bieg wsteczny, wjechać tyłem w bramę imitującą platformę załadunkową (rampę) (lub wyznaczającą granicę manewru) i zatrzymać się nie dalej niż 1 m od słupków imitujących koniec rampy (wyznaczających granicę manewru), nie dotykając ich.
6. Przed rozpoczęciem manewru opisanego w punkcie 5, pojazd (zestaw) musi być ustawiony o 4 długości pojazdu (zestawu) do przodu od końca bramy imitującej platformę załadunkową (rampę) (wyznaczającej granicę manewru) i o 3 szerokości pojazdu (zestawu) na lewo od bramy oraz równolegle do niej.
7. Szerokość bramki imitującej platformę załadunkową (rampę) albo wyznaczającej granicę manewru jest równa 1,5 szerokości pojazdu (zespołu pojazdów), a jej długość zależy od długości pojazdu (zespołu pojazdów) i może być o 1 m większa od długości pojazdu (zespołu pojazdów), równa tej długości albo o 1–2 m od niej mniejsza. Miejsce początku bramki przed rozpoczęciem manewru opisanego w punkcie 5 wybiera egzaminator.
8. Podczas egzaminowania pojazdów kategorii C1, C, D1, D lub T należy sprawdzić, czy egzaminowany potrafi jechać i precyzyjnie zatrzymać się w wyznaczonym miejscu.
9. Podczas egzaminowania pojazdów kategorii BE, C1E, CE, D1E lub DE należy sprawdzić, czy egzaminowany potrafi:
9.1. jechać prosto do tyłu, nie wyjeżdżając z pasa ruchu, na odległość nie mniejszą niż długość pojazdu (zestawu) 5. Do wykonania tego manewru na placu manewrowym wyznacza się pas o szerokości 3,5 m za pomocą ciągłych linii oznakowania lub pachołków;
9.2. uwzględniając cechy konstrukcyjne przyczepy i wykonując wszystkie niezbędne czynności w podanej kolejności, bezpiecznie:
9.2.1. odłączyć przyczepę:
9.2.1.1. przed odłączeniem wybrać odpowiednie miejsce i ustawić ciągnik możliwie prosto względem przyczepy;
9.2.1.2. włączyć hamulec postojowy ciągnika i wyłączyć silnik;
9.2.1.3. włączyć hamulec postojowy przyczepy i, jeśli to konieczne, podłożyć kliny pod koła;
9.2.1.4. sprawdzić, czy hamulec postojowy przyczepy jest włączony;
9.2.1.5. opuścić podporę przyczepy albo dyszla przyczepy i zabezpieczyć korbę podnośnika podpory;
9.2.1.6. zamknąć zawory powietrza (jeśli są);
9.2.1.7. odłączyć węże powietrzne lub hydrauliczne, lub kable elektryczne (jeśli są) i umieścić je w odpowiednich miejscach;
9.2.1.8. odłączyć przyczepę od ciągnika;
9.2.1.9. powoli jechać ciągnikiem do przodu;
9.2.1.10. wyregulować położenie zawieszenia ciągnika;
9.2.2. ustawić ciągnik obok przyczepy (po stronie wskazanej przez egzaminatora);
9.2.3. jechać do tyłu i, wysiadając nie więcej niż raz w celu rozejrzenia się, podłączyć przyczepę:
9.2.3.1. sprawdzić, czy hamulec postojowy przyczepy jest włączony;
9.2.3.2. sprawdzić, czy wysokość i położenie urządzeń sprzęgających ciągnika i przyczepy są zgodne i, jeśli to konieczne, wyregulować;
9.2.3.3. podjechać ciągnikiem do przyczepy i sprzęgnąć je;
9.2.3.4. sprawdzić, czy ciągnik i przyczepa są bezpiecznie sprzęgnięte – spróbować jechać do przodu (jeśli urządzenie sprzęgające jest typu kulowego, próba jazdy do przodu może nie być wykonywana);
9.2.3.5. włączyć hamulec postojowy ciągnika i wyłączyć silnik;
9.2.3.6. połączyć węże powietrzne lub hydrauliczne, lub kable elektryczne (jeśli są);
9.2.3.7. otworzyć zawory powietrza (jeśli są);
9.2.3.8. zamknąć i zablokować oraz sprawdzić blokadę urządzenia sprzęgającego lub łańcuch (linę) zabezpieczającą przed rozłączeniem;
9.2.3.9. podnieść podporę przyczepy lub dyszla przyczepy i zablokować uchwyt podnośnika podpory;
9.2.3.10. umieścić kliny pod koła na swoim miejscu (jeśli były używane);
9.2.3.11. wyłączyć hamulec postojowy przyczepy;
9.2.3.12. wyregulować położenie zawieszenia ciągnika;
9.2.3.13. sprawdzić działanie świateł przyczepy.
10. Przed rozpoczęciem czynności określonych w podpunkcie 9.2, zespół pojazdów ustawia się w miejscu, w którym przed zespołem pojazdów znajduje się odcinek pasa ruchu o długości co najmniej trzech długości samochodu, umożliwiający swobodne manewrowanie samochodem podczas odczepiania i zaczepiania przyczepy.
11. Podczas egzaminowania pojazdów kategorii D1, D, T należy sprawdzić, czy egzaminowany potrafi zaparkować pojazd bokiem przy krawężniku (krawędzi chodnika) w taki sposób, aby pasażerowie mogli bezpiecznie wsiadać i wysiadać, tzn. nie dalej niż 30 cm od krawężnika.
2. OPIS WARUNKÓW I PROCEDURY EGZAMINOWANIA KIEROWCÓW POJAZDÓW SILNIKOWYCH
TREŚĆ PYTAŃ EGZAMINU TEORETYCZNEGO
OŚRODKI EGZAMINOWANIA KIEROWCÓW ORAZ TRASY EGZAMINU PRAKTYCZNEGO W RUCHU DROGOWYM
WYMAGANIA DOTYCZĄCE POJAZDÓW UŻYWANYCH DO EGZAMINU PRAKTYCZNEGO
ZAKRES I TREŚĆ EGZAMINU PRAKTYCZNEGO
1. Opis warunków i procedury egzaminowania kierowców pojazdów silnikowych (dalej – opis) określa warunki i procedurę sprawdzania wiedzy teoretycznej, praktycznych umiejętności i zdolności kierowania pojazdami silnikowymi (dalej – egzaminowanie) osób (dalej – egzaminowani) ubiegających się o prawo jazdy na określony typ i kategorię pojazdu silnikowego (dalej – TP) lub o jego odzyskanie.
2. Pojęcia użyte w opisie odpowiadają pojęciom zdefiniowanym w Ustawie Republiki Litewskiej o Bezpieczeństwie Ruchu Drogowego (Dz.U., 2000, nr. 92-2883; 2007, Nr. 128-5213; 2022, nr. 1359) (dalej – SEAKĮ).
3. Egzaminowanie odbywa się w oddziałach spółki akcyjnej „Regitra” (dalej – AB „Regitra”) – w centrach egzaminowania kierowców, które muszą spełniać wymagania określone w załączniku 1 do opisu.
4. Egzaminy składają się z dwóch części: sprawdzenia wiedzy teoretycznej (dalej – egzamin teoretyczny) oraz sprawdzenia praktycznych umiejętności i zdolności kierowania pojazdem (dalej – egzamin praktyczny). Wiedzę teoretyczną, praktyczne umiejętności i zdolności kierowania pojazdem egzaminowanych oceniają upoważnieni pracownicy AB „Regitra” (dalej – egzaminatorzy). Gdy egzaminowany nie potrafi mówić lub nie rozumie języka państwowego, albo z powodu zaburzeń sensorycznych lub mowy nie potrafi wyrazić swoich myśli w zrozumiały sposób, podczas egzaminu obecny jest tłumacz, potrafiący tłumaczyć na język zrozumiały dla egzaminowanego. Egzaminowany informuje z wyprzedzeniem o potrzebie tłumacza. Tłumacza, po uzgodnieniu z egzaminowanym, zaprasza AB „Regitra”. Tłumaczowi, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest on pracownikiem AB „Regitra”, za tłumaczenie płaci egzaminowany na podstawie przedstawionej przez niego faktury.
5. Egzaminy może zdawać tylko egzaminowany, który zwykle mieszka w Republice Litewskiej co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym z powodu więzi osobistych i zawodowych, lub, jeśli osoba nie ma więzi zawodowych, tylko z powodu więzi osobistych, które ściśle łączą osobę z miejscem, w którym mieszka. Egzaminowany, którego więzi zawodowe i osobiste znajdują się w różnych miejscach i który z tego powodu na przemian mieszka w różnych miejscach, znajdujących się w dwóch lub więcej państwach, może zdawać egzaminy tylko wtedy, gdy w Republice Litewskiej znajduje się miejsce jego więzi osobistych i osoba ta stale tam wraca (warunek ten nie ma zastosowania, gdy egzaminowany mieszka w państwie obcym w celu wykonania zadania o określonym czasie trwania). Egzaminy może również zdawać student (cudzoziemiec), który studiuje w Republice Litewskiej co najmniej 6 miesiące.
Egzaminowany może przystąpić do egzaminu praktycznego po osiągnięciu wieku określonego w artykule SEAKĮ 23, z uwzględnieniem kategorii pojazdu, a także po upływie terminu odebrania prawa jazdy lub ograniczenia prawa do uzyskania prawa jazdy.
6. Stan zdrowia i zdolności psychofizyczne egzaminowanych muszą być sprawdzone zgodnie z procedurą ustaloną przez Ministerstwo Zdrowia lub upoważnioną przez nie instytucję i muszą być odpowiednie do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii. Egzaminowani, z wyjątkiem tych, którzy chcą odzyskać prawo jazdy, muszą ukończyć kurs szkoleniowy zgodnie z procedurą wstępnego szkolenia kierowców ustaloną przez Ministerstwo Transportu lub upoważnioną przez nie instytucję.
7. Najpierw zdaje się egzamin teoretyczny, a po jego zdaniu – egzamin praktyczny. Do egzaminu dopuszcza się po uiszczeniu opłaty w wysokości ustalonej w zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych Republiki Litewskiej z dnia 2004 marca 22 r. nr 1V-80 „W sprawie cen usług o charakterze monopolistycznym świadczonych przez przedsiębiorstwo państwowe „Regitra” (Dz.U., 2004, nr 25-273) (dalej – opłata).
Jeśli egzaminowany nie zda egzaminu, ponowne przystąpienie do egzaminu – zarówno teoretycznego, jak i praktycznego – jest dozwolone nie wcześniej niż następnego dnia roboczego, po ponownym zarejestrowaniu się na egzamin i uiszczeniu opłaty. Egzaminowani, którzy chcą uzyskać prawo jazdy kategorii AM, zdają tylko egzamin teoretyczny. Tylko egzamin praktyczny zdają egzaminowani, którzy posiadają prawo jazdy na:
7.1. pojazdy określonej kategorii z automatyczną skrzynią biegów oraz osoby chcące uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami tej samej kategorii z ręczną skrzynią biegów. Pojazdem z automatyczną skrzynią biegów jest pojazd bez pedału sprzęgła (bez dźwigni sterowania ręcznego w pojazdach kategorii motocykli);
7.2. motocykle o mocy nieprzekraczającej 25 kW i stosunku mocy do masy nieprzekraczającym 0,16 kW/kg, a także motocykle z bocznym wózkiem, których stosunek mocy do masy nie przekracza 0,16 kW/kg (dalej – pojazdy kategorii A z ograniczeniami), ale nieposiadające dwuletniego doświadczenia w prowadzeniu takich motocykli, które ukończyły 21 lat i więcej i dążą do uzyskania prawa jazdy na motocykle o mocy większej niż 25 kW lub stosunku mocy do masy większym niż 0,16 kW/kg, a także motocykle z bocznym wózkiem, których stosunek mocy do masy jest większy niż 0,16 kW/kg (dalej – pojazdy kategorii A bez ograniczeń).
8. Przed egzaminami teoretycznym i praktycznym egzaminator jest zobowiązany:
8.1. sprawdzić tożsamość każdej osoby egzaminowanej;
8.2. zapoznać osobę (osoby) egzaminowaną z warunkami i przebiegiem egzaminu.
9. Osoba egzaminowana może zarejestrować się na egzamin osobiście, udając się do centrum egzaminowania kierowców AB „Regitra”, telefonicznie lub za pomocą innych środków komunikacji. Osoba egzaminowana, która nie zdała egzaminu teoretycznego, nie jest rejestrowana na egzamin praktyczny.
10. Osoba egzaminowana, która zarejestrowała się i nie stawiła się w centrum egzaminowania kierowców AB „Regitra” przed rozpoczęciem egzaminu, nie przedstawiła dokumentów wymienionych w punktach 11 i 12 opisu przed rozpoczęciem egzaminu lub nie uiściła opłaty, rejestruje się ponownie. Przy ponownej rejestracji opłata nie jest pobierana, chyba że opłata nie została uiszczona przed rozpoczęciem egzaminu. W przypadku rezygnacji z ponownej rejestracji opłata jest zwracana osobie egzaminowanej zgodnie z procedurą ustaloną przez dyrektora generalnego AB „Regitra”.
11. Osoba egzaminowana, która przybyła do centrum egzaminowania kierowców AB „Regitra” w celu przystąpienia do egzaminu, przedstawia:
11.1. jeden z następujących dokumentów potwierdzających tożsamość:
11.1.1. dowód osobisty;
11.1.2. paszport;
11.1.3. paszport obywatela Republiki Litewskiej;
11.1.4. tymczasowe zaświadczenie wydane w przypadku utraty dowodu osobistego lub ważnego paszportu obywatela Republiki Litewskiej;
11.1.5. paszport obywatela państwa obcego, odpowiadający mu dokument podróży lub inny dokument potwierdzający tożsamość wydany przez instytucję państwa obcego;
11.1.6. zezwolenie na pobyt długoterminowy rezydenta Republiki Litewskiej w Unii Europejskiej;
11.1.7. zezwolenie na pobyt czasowy w Republice Litewskiej;
11.1.8. zezwolenie na pobyt w Republice Litewskiej dla obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
11.1.9. zezwolenie na pobyt stały w Republice Litewskiej dla obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
11.1.10. zezwolenie na pobyt w Republice Litewskiej dla członka rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
11.2. dokument potwierdzający ukończenie kursu szkoleniowego, wydany zgodnie z procedurą wstępnego szkolenia kierowców ustaloną przez Ministerstwo Transportu lub upoważnioną przez nie instytucję, lub w przypadkach przewidzianych w tej procedurze dokument potwierdzający, że osoba egzaminowana jest przygotowana do przystąpienia do egzaminu samodzielnie; niniejsze postanowienia oraz postanowienia zawarte w punktach 11.4 i 11.5 opisu nie mają zastosowania do osób egzaminowanych, które chcą odzyskać prawo jazdy na pojazdy silnikowe;
11.3. ważne zaświadczenie lekarskie z badania kierowcy, potwierdzające, że jego stan zdrowia i zdolności psychofizjologiczne są odpowiednie do kierowania pojazdami właściwej kategorii lub właściwych kategorii, wydane zgodnie z trybem określonym przez Ministerstwo Zdrowia albo upoważnioną przez nie instytucję;
11.4. zaświadczenie o atestacji wiedzy zdrowotnej, potwierdzające ukończenie szkolenia zgodnie z obowiązkowym programem szkolenia z pierwszej pomocy, którego forma została zatwierdzona zarządzeniem Ministra Zdrowia Republiki Litewskiej z dnia 2008 stycznia 28 r. nr V-69 (Dz.U., 2008, nr 14-490);
11.5. ważne prawo jazdy, jeśli wcześniej je posiadał.
12. Jeżeli dane osobowe w dokumentach wymienionych w punkcie 11 opisu nie zgadzają się z danymi osobowymi przetwarzanymi w rejestrze mieszkańców Republiki Litewskiej, należy przedstawić również dokumenty potwierdzające fakt zmiany danych osobowych (akt małżeństwa, akt zmiany imienia, nazwiska).
13. Upoważniony pracownik AB „Regitra” rejestruje przedstawione przez osobę egzaminowaną dokumenty wymienione w punktach 11 i 12 opisu, wypełnia wniosek o dopuszczenie do egzaminu teoretycznego lub praktycznego i przedstawia go do podpisu osobie egzaminowanej, a przedstawione dokumenty zwraca jej.
14. Decyzję o dopuszczeniu do egzaminu podejmuje upoważniony pracownik AB „Regitra”. Upoważniony pracownik AB „Regitra”, który odmówił dopuszczenia osoby egzaminowanej do egzaminu, na życzenie osoby egzaminowanej przedstawia pisemne uzasadnienie odmowy.
15. W przypadku stwierdzenia, że przedstawione przez osobę egzaminowaną dokumenty wymienione w punktach 11 i 12 opisu posiadają ślady poprawek lub fałszerstwa, upoważniony pracownik AB „Regitra” odmawia ich zarejestrowania i informuje o tym pisemnie i telefonicznie policję.
16. Podczas egzaminu teoretycznego sprawdzana i oceniana jest wiedza teoretyczna osoby egzaminowanej, z uwzględnieniem kategorii (kategorii) pojazdów, na które dąży ona do uzyskania prawa jazdy, a w przypadku osoby egzaminowanej, która chce odzyskać prawo jazdy na pojazdy silnikowe – wiedza teoretyczna, z uwzględnieniem kategorii pojazdu, podczas prowadzenia którego popełniono naruszenie, za które odebrano prawo jazdy na pojazdy silnikowe.
Jeżeli w przedstawionym przez osobę egzaminowaną zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia kierowcy wskazano, że jego stan zdrowia i (lub) zdolności psychofizjologiczne są nieodpowiednie do prowadzenia pojazdu tej kategorii, podczas prowadzenia którego popełniono naruszenie, za które odebrano prawo jazdy na pojazdy silnikowe, podczas egzaminu teoretycznego sprawdzana i oceniana jest wiedza teoretyczna osoby egzaminowanej, związana z pojazdem, który jest losowo wybierany spośród wcześniej posiadanych przez nią kategorii pojazdów.
17. Egzamin teoretyczny odbywa się przy użyciu komputera. Osobom egzaminowanym umożliwia się zapoznanie przed egzaminem teoretycznym z zasadą działania programu egzaminacyjnego.
18. Podczas egzaminu teoretycznego zdający otrzymuje test z odpowiedziami do wyboru. Test składa się z pytań wybranych losowo za pomocą oprogramowania komputerowego.
19. Pytania do egzaminu teoretycznego zatwierdza dyrektor generalny AB „Regitra”.
Treść pytań egzaminu teoretycznego jest przedstawiona w załączniku 2 do opisu.
20. Test składa się z 30 pytań:
20.1. 23 pytań ogólnych i 7 pytań specyficznych dla kategorii pojazdu, jeśli zdający ubiega się o prawo jazdy na jedną kategorię pojazdu lub o przywrócenie prawa jazdy; jeśli zdający ubiega się o prawo jazdy lub o przywrócenie prawa jazdy na pojazdy kategorii B1, B i BE, test składa się z 30 pytań ogólnych;
20.2. po 5 pytań specyficznych dla kategorii pojazdów, pozostałe – pytania ogólne, jeśli zdający ubiega się o prawo jazdy na kilka kategorii pojazdów.
21. Na rozwiązanie testu przeznacza się 30 minut. Po upływie wyznaczonego czasu egzamin teoretyczny zostaje przerwany.
22. Zadane pytanie uważa się za prawidłowo udzielone, jeśli zdający udzielił wszystkich prawidłowych odpowiedzi (gdy było ich więcej niż jedna).
23. Pytanie uważa się za nieprawidłowo udzielone, jeśli zdający nie zaznaczył wszystkich prawidłowych odpowiedzi i (lub) zaznaczył co najmniej jedną błędną odpowiedź.
24. Egzamin teoretyczny uznaje się za zdany, jeżeli w wyznaczonym czasie udzielono prawidłowych odpowiedzi na co najmniej 80 proc. pytań. Pozytywny wynik egzaminu teoretycznego zachowuje ważność do zdania egzaminu praktycznego, lecz nie dłużej niż przez rok.
25. Jeśli zdający podczas odpowiadania na pytania korzysta z literatury, środków łączności mobilnej lub innych środków odbioru i przekazywania informacji, lub rozmawia z innymi osobami, egzaminator przerywa egzamin teoretyczny zdającego, który naruszył zasady egzaminu, i ocenia jego wynik negatywnie. Jeśli podczas egzaminu teoretycznego dojdzie do awarii oprogramowania lub sprzętu, wynik egzaminu teoretycznego zostaje anulowany, a egzamin teoretyczny jest powtarzany bez dodatkowych opłat.
26. Po zakończeniu egzaminu teoretycznego zdający może zapoznać się z popełnionymi błędami.
27. W celu szczegółowej i obiektywnej oceny umiejętności i zdolności zdającego w zakresie kierowania pojazdem, podczas egzaminu praktycznego sprawdza się, jak zdający potrafi przygotować się i bezpiecznie prowadzić pojazd wybranej kategorii, a w przypadku zdającego, który chce odzyskać prawo jazdy – jak potrafi przygotować się i bezpiecznie prowadzić pojazd tej kategorii, w której popełniono naruszenie, za które odebrano prawo jazdy.
Jeśli w zaświadczeniu lekarskim o badaniu stanu zdrowia kierowcy przedstawionym przez zdającego wskazano, że jego stan zdrowia i (lub) zdolności psychofizjologiczne są nieodpowiednie do kierowania pojazdem tej kategorii, w której popełniono naruszenie, za które odebrano prawo jazdy, podczas egzaminu praktycznego sprawdza się, jak zdający potrafi przygotować się i bezpiecznie prowadzić pojazd, który jest losowo wybierany spośród kategorii pojazdów, które posiadał wcześniej.
28. Pojazdy używane do egzaminu praktycznego muszą spełniać wymagania określone w załączniku 3 do opisu. Pojazd niezbędny do egzaminu praktycznego przydziela AB „Regitra”, z wyjątkiem pojazdów kategorii A, wymienionych w punkcie 2.2 załącznika 3 do opisu, pojazdów kategorii B1 i T oraz pojazdów wymienionych w punkcie 30 opisu. Za zapewnienie pojazdów kategorii A, wymienionych w punkcie 2.2 załącznika 3 do opisu, pojazdów kategorii B1 i T oraz pojazdów wymienionych w punkcie 30 opisu, odpowiada zdający.
29. Zdający, którzy nie posiadają dwuletniego doświadczenia w prowadzeniu pojazdów kategorii A z ograniczeniami, którzy ukończyli 21 lat i więcej i ubiegają się o prawo jazdy na pojazdy kategorii A bez ograniczeń, zdają egzamin na pojazdach wymienionych w punkcie 2.2 załącznika 3 do opisu.
30. Zdający, którym ze względu na niepełnosprawność fizyczną, zgodnie z zaleceniami właściwej placówki medycznej, zezwala się na prowadzenie wyłącznie pojazdów przystosowanych do ich niepełnosprawności fizycznej, zdają egzamin praktyczny na takim pojeździe.
31. Jeśli to możliwe, pojazd dla zdającego jest wybierany losowo przed egzaminem praktycznym za pomocą oprogramowania komputerowego. Aby zdający mógł oswoić się z wybranym dla niego pojazdem, zezwala się mu przed egzaminem praktycznym na zapoznanie się z jego obsługą i próbne przejechanie.
32. Podczas egzaminu na pojazdy kategorii A na drogach, między zdającym a towarzyszącym mu egzaminatorem utrzymywana jest łączność radiowa. Zdający nosi kamizelkę odblaskową w kolorze żółtym i kask ochronny. Kamizelkę odblaskową w kolorze żółtym, kask ochronny i środki łączności radiowej zapewnia AB „Regitra”. O pozostałe niezbędne ubranie motocyklisty dba zdający. Od 10 listopada do 1 kwietnia każdego roku egzamin praktyczny na pojazdy kategorii A nie odbywa się.
33. Egzamin praktyczny odbywa się pojazdem z ręczną skrzynią biegów. Osoby egzaminowane, które chcą kierować pojazdami wyłącznie z automatyczną skrzynią biegów, zdają egzamin praktyczny takim pojazdem.
34. Podczas egzaminu praktycznego obok zdającego, przy dodatkowych pedałach, siedzi egzaminator.
Egzaminator siedzący obok zdającego musi być gotowy w odpowiednim momencie podjąć działania, aby zapobiec wypadkowi drogowemu z powodu działań lub zaniechań zdającego.
Jeśli egzamin praktyczny odbywa się na pojazdach kategorii A, zdający jest obserwowany z innego, towarzyszącego mu pojazdu.
Podczas egzaminu praktycznego w pojeździe mogą znajdować się tylko zdający, egzaminator, tłumacz oraz, w razie potrzeby, osoba kompetentna do obserwowania i nadzorowania pracy egzaminatora, w celu zapewnienia prawidłowej i spójnej oceny. Egzaminator dla zdającego jest wybierany losowo przed egzaminem praktycznym za pomocą oprogramowania komputerowego.
35. Ogólne obowiązki zdającego podczas egzaminu praktycznego:
35.1. zabrania się prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, pod wpływem substancji psychoaktywnych; nie wolno również prowadzić pojazdu w przypadku choroby lub zmęczenia, jeśli może to stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego;
35.2. zabrania się korzystania z urządzeń łączności mobilnej, jeśli są one używane ręcznie, z wyjątkiem przypadków, gdy silnik stojącego pojazdu jest wyłączony;
35.3. musi podjąć wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia bezpieczeństwa sobie i pasażerom podczas egzaminu praktycznego;
35.4. na żądanie funkcjonariusza policji musi poddać się kontroli, w trybie określonym przez Rząd, czy nie jest nietrzeźwy, pod wpływem substancji psychoaktywnych;
35.5. ma obowiązek stosować się do SEAKĮ, ustawy Republiki Litewskiej o działalności policji (Dz.U., 2000, nr 90-2777), inne akty prawne Republiki Litewskiej określają zgodne z prawem instrukcje funkcjonariuszy kontrolujących i regulatorów ruchu drogowego, przestrzeganie zasad ruchu drogowego, zatwierdzonych uchwałą Rządu Republiki Litewskiej z dnia 2002 grudnia 11 r. nr 1950 (Dz.U., 2003, nr 7-263; 2008, nr 88-3530) (dalej – KET), ustalonego porządku zachowania w przypadku zatrzymania przez funkcjonariuszy kontrolujących lub regulatorów ruchu drogowego;
35.6. musi zawsze zachowywać się na drodze w taki sposób, aby nie stwarzać zagrożenia dla innych uczestników ruchu i nie utrudniać im ruchu;
35.7. musi podjąć dodatkowe środki ostrożności, jeśli na drodze znajdują się dzieci lub osoby niepełnosprawne;
35.8. inne obowiązki i działania w konkretnych sytuacjach drogowych są określone w KET.
36. Egzamin praktyczny w ruchu drogowym dla osób egzaminowanych kierujących pojazdami kategorii A1, A, B1, B i BE trwa nie krócej niż 25 minut, a osoby kierujące pojazdami kategorii C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE i T są egzaminowane w ruchu drogowym przez co najmniej 45 minut, z wyjątkiem przypadków określonych w punkcie 41 regulaminu.
37. Czas przeznaczony na egzamin praktyczny na drodze powinien być wykorzystany optymalnie, aby umożliwić sprawdzenie osoby egzaminowanej w różnych warunkach ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem ich zmian.
38. Podczas egzaminu praktycznego sprawdzane są umiejętności i zdolności kierowania pojazdem odpowiedniej kategorii, określone w załączniku 4 opisu.
39. W każdym centrum egzaminowania kierowców AB „Regitra” trasy egzaminu praktycznego na drodze (dalej – trasy) są tworzone zgodnie z wymogami załącznika 1 opisu, z uwzględnieniem specyfiki prowadzenia pojazdów różnych kategorii i minimalnego obowiązkowego czasu jazdy na drodze. Wszystkie trasy zatwierdza kierownik oddziału AB „Regitra”. Trasa dla osoby egzaminowanej jest wybierana przed egzaminem praktycznym na zasadzie losowości. Osobie egzaminowanej umożliwia się zapoznanie się ze schematem wybranej trasy przed egzaminem praktycznym.
40. Podczas egzaminu praktycznego na drodze egzaminator musi na czas i jasno wskazać osobie egzaminowanej kierunek jazdy. Egzaminator może wydawać tylko takie instrukcje, które nie są sprzeczne z KET.
41. Oceniając umiejętności i zdolności kierowania pojazdem, egzaminator musi zwrócić szczególną uwagę na to, czy osoba egzaminowana zachowuje się ostrożnie i z szacunkiem wobec innych uczestników ruchu. Egzamin praktyczny zostaje przerwany:
41.1. jeśli błędy w prowadzeniu pojazdu lub działania lub zaniechania osoby egzaminowanej stwarzają zagrożenie dla innych uczestników ruchu, pojazdu egzaminacyjnego, jego pasażerów, niezależnie od tego, czy egzaminator musi podjąć środki w celu uniknięcia wypadku drogowego z powodu błędów w prowadzeniu pojazdu, niebezpiecznych działań lub zaniechań osoby egzaminowanej, czy też nie;
41.2. z powodu nieprzewidzianych okoliczności: wypadek drogowy, zmiana warunków pogodowych (silna ulewa, zamieć), awaria pojazdu itp.; w takim przypadku osoba egzaminowana nie ponosi opłaty za ponowny egzamin praktyczny, z wyjątkiem sytuacji, gdy wypadek drogowy nastąpił z winy osoby egzaminowanej;
41.3. jeśli osoba egzaminowana sama tego sobie życzy; w takim przypadku osoba egzaminowana ponosi opłatę za ponowny egzamin praktyczny.
42. Po zakończeniu egzaminu praktycznego egzaminator pisemnie formułuje i rzeczowo uzasadnia ocenę umiejętności i zdolności kierowania pojazdem przez osobę egzaminowaną oraz wynik egzaminu praktycznego, a osobę egzaminowaną informuje o tym ustnie i pisemnie, wręczając kopię protokołu egzaminu praktycznego.
Pozytywny wynik egzaminu praktycznego jest ważny do czasu wydania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż rok.
43. Kryteria i metody oceny umiejętności i zdolności kierowania pojazdem stosowane podczas egzaminu praktycznego zatwierdza dyrektor generalny AB „Regitra”.
44. Osoba egzaminowana, która nie zgadza się z wynikami egzaminu, może złożyć odwołanie do dyrektora generalnego AB „Regitra” w sprawie oceny egzaminu nie później niż w ciągu 3 dni roboczych po egzaminie.
Odwołanie musi zawierać: imię, nazwisko, miejsce zamieszkania osoby składającej odwołanie, datę, motywy odwołania i żądania. Odwołanie podpisuje osoba, która je złożyła.
Odwołanie musi zostać rozpatrzone nie później niż w ciągu 10 dni roboczych od daty jego otrzymania. Osoba egzaminowana jest informowana o podjętej decyzji na piśmie.
45. Działania pracowników AB „Regitra” mogą być zaskarżane w trybie określonym w Ustawie o postępowaniu administracyjnym Republiki Litewskiej (Dz.U., 1999, nr 13-308; 2000, nr 85-2566) trybie.
Załącznik 1 do opisu warunków i trybu egzaminowania kierowców pojazdów silnikowych
TREŚĆ PYTAŃ EGZAMINU TEORETYCZNEGO
1. Treść pytań ogólnych:
1.1. obowiązki kierowcy, zatrzymywanie się i postój, skrzyżowania, wyprzedzanie, znaki drogowe, oznakowanie i sygnały regulujące ruch, pierwszeństwo przejazdu i ograniczenia prędkości, holowanie pojazdów silnikowych (dalej – PP) i przyczep, przejazdy kolejowe, odpowiedzialność kierowców;
1.2. znaczenie czujności i uwagi kierowcy wobec innych uczestników ruchu;
1.3. postrzeganie, ocena i podejmowanie decyzji w sytuacji na drodze, czas reakcji;
1.4. zmiany w zdolności do prowadzenia pojazdu spowodowane alkoholem, lekami i innymi medykamentami, stanem psychicznym i zmęczeniem;
1.5. podstawowe zasady zachowania bezpiecznej odległości między PP, drogi hamowania i utrzymania się na drodze w różnych warunkach pogodowych i drogowych;
1.6. czynniki ryzyka związane z różnym stanem drogi, zmieniającym się w zależności od pogody i pory dnia;
1.7. bezpieczna jazda w tunelach;
1.8. specyficzne czynniki ryzyka związane z brakiem doświadczenia innych uczestników ruchu oraz najbardziej narażeni uczestnicy ruchu: dzieci, piesi, rowerzyści i osoby niepełnosprawne;
1.9. zagrożenia związane z ruchem i prowadzeniem różnych PP oraz różnymi strefami widoczności ich kierowców;
1.10. dokumenty wymagane do użytkowania pojazdu;
1.11. działania kierowcy w razie wypadku drogowego (rozstawienie znaków ostrzegawczych i włączenie sygnalizacji awaryjnej, przypadki, w których zgłoszenie wypadku drogowego policji jest obowiązkowe, oraz działania kierowcy, gdy policja nie jest wzywana na miejsce wypadku drogowego) oraz niezbędne środki pomocy poszkodowanym, które musi podjąć;
1.12. czynniki bezpieczeństwa związane z PP, ładunkiem i pasażerami;
1.13. niezbędne środki ostrożności przy wysiadaniu z (zsiadaniu z) PP;
1.14. mechaniczne aspekty bezpieczeństwa PP związane z bezpieczeństwem drogowym: najczęstsze usterki i nieprawidłowości związane z układem kierowniczym, zawieszeniem i hamulcami, oponami, światłami i kierunkowskazami, odblaskami, lusterkami wstecznymi, przednią szybą i wycieraczkami, układem wydechowym, pasami bezpieczeństwa i urządzeniem sygnalizacji dźwiękowej;
1.15. wyposażenie bezpieczeństwa PP: używanie pasów bezpieczeństwa, zagłówków, akcesoriów bezpieczeństwa dla dzieci i gaśnicy;
1.16. użytkowanie PP z uwzględnieniem środowiska: prawidłowe używanie sygnału dźwiękowego, oszczędne zużycie paliwa, ograniczenie emisji zanieczyszczeń.
2. Treść pytań szczegółowych dotyczących PP kategorii AM, A1 i A:
2.1. używanie środków ochronnych, np. rękawiczek, butów, odzieży i kasku ochronnego;
2.2. widoczność motocyklistów dla innych uczestników ruchu;
2.3. specyficzne czynniki ryzyka i mechaniczne cechy PP związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego.
3. Treść pytań szczegółowych dotyczących PP kategorii C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE i T:
3.1. ewidencja czasu jazdy i odpoczynku, urządzenia rejestrujące używane w PP (z wyjątkiem PP kategorii T);
3.2. wymagania KET, zatwierdzone uchwałą Rządu Republiki Litewskiej z dnia 11 grudnia 2002 r. nr 1950 (Dz.U., 2003, nr 7-263; 2008, nr 88-3530): transport towarowy i pasażerski;
3.3. dokumenty pojazdu i dokumenty przewozowe wymagane przy krajowym i międzynarodowym przewozie towarów oraz pasażerów (z wyjątkiem pojazdów kategorii T);
3.4. działania kierowcy w przypadku wypadku drogowego, pożaru, związane z odpowiednim rodzajem pojazdu;
3.5. środki ostrożności, które należy podjąć podczas demontażu i wymiany kół (z wyjątkiem pojazdów kategorii T);
3.6. wymagania dotyczące masy i wymiarów pojazdu, ograniczniki prędkości;
3.7. przeszkody w polu widzenia związane ze specyfiką pojazdu;
3.8. rozumienie mapy drogowej, planowanie trasy (z wyjątkiem pojazdów kategorii T);
3.9. czynniki bezpieczeństwa związane z ładunkiem pojazdu: załadunek, mocowanie i rozładunek ładunku, specyfika ładunków różnego rodzaju i użycie sprzętu do załadunku (tylko pojazdy kategorii C1, C1E, C, CE);
3.10. odpowiedzialność kierowcy za przewóz pasażerów; komfort i bezpieczeństwo pasażerów; przewóz dzieci; niezbędne kontrole przed wyjazdem (wyłącznie pojazdy kategorii D1, D, D1E, DE i T).
4. Treść pytań specyficznych dla pojazdów kategorii C, CE, D i DE:
4.1. zasady konstrukcji i działania silników spalinowych, układów płynów, układów paliwowych, układów elektrycznych, układów zapłonowych, układów przeniesienia napędu;
4.2. smarowanie i ochrona przed zamarzaniem;
4.3. zasady konstrukcji opon, ich montaż, prawidłowe użytkowanie i konserwacja;
4.4. urządzenia hamulcowe i ograniczniki prędkości: rodzaje, główne części, zasady działania, połączenia, użytkowania i codziennej konserwacji, użycie systemów antyblokujących hamulce;
4.5. systemy sprzęgające: rodzaje, główne części, zasady działania, połączenia, użytkowania i codziennej konserwacji (tylko pojazdy kategorii CE, DE);
4.6. metody identyfikacji przyczyn usterek;
4.7. profilaktyczna konserwacja pojazdu i niezbędne bieżące naprawy;
4.8. odpowiedzialność kierowcy za załadunek, przewóz i dostawę ładunków zgodnie z uzgodnionymi warunkami (tylko pojazdy kategorii C, CE).
Załącznik 3 do Opisu warunków i trybu egzaminowania kierowców pojazdów silnikowych
OŚRODKI EGZAMINOWANIA KIEROWCÓW ORAZ TRASY EGZAMINU PRAKTYCZNEGO W RUCHU DROGOWYM
I. CENTRA EGZAMINOWANIA KIEROWCÓW
1. We wszystkich centrach egzaminowania kierowców (dalej – centra), niezależnie od ich lokalizacji, muszą być zapewnione jednakowe warunki egzaminów teoretycznych i praktycznych.
2. Na mocy zarządzenia dyrektora generalnego AB „Regitra” centra obsługujące klientów przez cały tydzień pracy są tworzone w oddziałach AB „Regitra” znajdujących się we wszystkich centrach powiatowych.
3. W innych lokalizacjach oddziałów AB „Regitra” centra działające w niepełnym wymiarze godzin i obsługujące osoby egzaminowane, które chcą uzyskać (odzyskać) prawo jazdy tylko kategorii A i B (dalej – PP), mogą być tworzone, gdy spełnione są następujące warunki:
3.1. oddział jest oddalony o więcej niż 50 km w linii prostej od najbliższego oddziału AB „Regitra”;
3.2. istnieją warunki do stworzenia wystarczającej bazy materialno-technicznej do egzaminowania;
3.3. w miejscu lokalizacji oddziału można utworzyć co najmniej cztery trasy egzaminu praktycznego w ruchu drogowym odpowiednie dla każdej z wymienionych kategorii PP;
3.4. działalność centrum AB „Regitra” jest rentowna.
4. W każdym ośrodku muszą znajdować się pomieszczenia przeznaczone do przyjmowania osób egzaminowanych przybywających na egzaminy teoretyczne i praktyczne oraz do przeprowadzania egzaminu teoretycznego, skomputeryzowane stanowiska egzaminacyjne wyposażone w oprogramowanie i sprzęt techniczny wykorzystywane podczas egzaminu teoretycznego (co najmniej trzy stanowiska) oraz dostęp do internetu.
5. Do egzaminu praktycznego musi być dostępny zamknięty plac o twardej nawierzchni (powierzchnia – co najmniej 650 m kw.), spełniający wymagania norm sanitarnych i środowiskowych, na którym można wykonywać specjalne manewry jazdy przewidziane dla odpowiedniej kategorii PP.
II. TRASY EGZAMINU PRAKTYCZNEGO W RUCHU DROGOWYM
6. Trasy egzaminu praktycznego w ruchu drogowym (dalej – trasy) muszą być tak ułożone, aby umożliwić wszechstronne sprawdzenie umiejętności i zdolności kierowania PP przez osobę egzaminowaną w różnych możliwych sytuacjach drogowych. Trasy są wybierane tak, aby osoba egzaminowana mogła bezpiecznie:
6.1. ruszyć po zatrzymaniu na placu, po zatrzymaniu na drodze, wyjechać z drogi;
6.2. jechać prostymi drogami, mijać się z pojazdami jadącymi z naprzeciwka i w warunkach ograniczonej szerokości;
6.3. jechać po zakrętach;
6.4. zbliżać się do skrzyżowań i przejeżdżać przez nie;
6.5. zmieniać kierunek jazdy: skręcać w lewo i w prawo, zawracać, zmieniać pas ruchu;
6.6. wjeżdżać na drogi z pasem dzielącym (jeśli jest) / zjeżdżać z nich: wjeżdżać na pas przyspieszenia, zjeżdżać z pasa zwalniania;
6.7. wyprzedzać innych uczestników ruchu (jeżeli jest to możliwe), omijać przeszkody, np. zaparkowane samochody;
6.8. jeździć po rondach (jeśli są), przez przejścia dla pieszych, przejazdy kolejowe (jeśli są), obok przystanków transportu publicznego;
6.9. wysiadać z (schodzić z) pojazdu.
7. Trasa musi zawierać co najmniej:
7.1. jeden odcinek drogi z podjazdem;
7.2. dwie drogi dwukierunkowe;
7.3. dwie drogi jednokierunkowe;
7.4. dwie drogi o różnej liczbie pasów ruchu;
7.5. dwie drogi dwukierunkowe i jednokierunkowe oznakowane / nieoznakowane;
7.6. dwie strefy o większej i mniejszej prędkości;
7.7. dwa skrzyżowania niekierowane;
7.8. dwa skrzyżowania kierowane;
7.9. jedno rondo (jeśli jest);
7.10. jeden przejazd kolejowy (jeśli jest);
7.11. jeden odcinek drogi przeznaczony również dla transportu publicznego, z oznaczonymi przystankami i (jeśli jest) pasem ruchu dla transportu publicznego;
7.12. jeden odcinek drogi z oznaczonym przejściem dla pieszych, które nie jest częścią skrzyżowania;
7.13. jeden tunel (jeśli jest).
8. Zaleca się ułożenie trasy w taki sposób, aby:
8.1. egzaminowany na początku trasy nie napotykał skomplikowanych warunków ruchu, tzn. złożoność trasy (sekwencja obowiązkowych działań) wzrastała stopniowo;
8.2. nie uwzględniano znanych odcinków dróg o wysokiej wypadkowości;
8.3. aby uniknąć odcinków dróg, w pobliżu których znajdują się placówki wychowania przedszkolnego i szkoły ogólnokształcące.
9. Trasy ułożone w każdym ośrodku muszą być przeglądane nie rzadziej niż co pół roku i, w razie potrzeby, korygowane.
Załącznik 2 do Opisu warunków i trybu egzaminowania kierowców pojazdów silnikowych
WYMAGANIA DOTYCZĄCE POJAZDÓW UŻYWANYCH DO EGZAMINU PRAKTYCZNEGO
1. Pojazdy kategorii A1 (dalej – TP) – lekkie motocykle (bez wózka bocznego), których pojemność skokowa silnika wynosi nie mniej niż 75 cm³ i nie więcej niż 125 cm³, a moc – nie większa niż 11 kW (15 KM).
2. A pojazdy kategorii – motocykle bez bocznego wózka, których:
2.1. pojemność skokowa silnika jest większa niż 125 cm³, moc – nie większa niż 25 kW;
2.2. moc – nie mniejsza niż 35 kW.
3. pojazdy kategorii B1 – pojazdy silnikowe kategorii B1, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 60 km/h.
4. pojazdy kategorii B – pojazdy silnikowe kategorii B, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 100 km/h.
5. pojazdy kategorii BE – zespoły pojazdów składające się z pojazdu silnikowego kategorii B i przyczepy, której dopuszczalna masa całkowita wynosi od 1000 kg, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 100 km/h i nienależące do kategorii B; przestrzeń ładunkowa przyczepy musi stanowić zamkniętą skrzynię, której szerokość i wysokość są nie mniejsze niż odpowiednie wymiary pojazdu silnikowego; nadwozie typu zamkniętej skrzyni może być nieco węższe niż pojazd silnikowy, pod warunkiem że widok do tyłu jest możliwy wyłącznie przez zewnętrzne lusterka wsteczne pojazdu silnikowego; rzeczywista masa przyczepy musi wynosić co najmniej 800 kg.
6. Pojazdy kategorii C1 – pojazdy silnikowe kategorii C1, których dopuszczalna masa całkowita wynosi od 4000 kg, długość – nie mniej niż 5 m, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, z systemem ABS i tachografem, przestrzeń ładunkowa musi być zamkniętą skrzynią, której szerokość i wysokość są nie mniejsze niż odpowiednie wymiary kabiny.
7. Pojazdy kategorii C1E – zespoły pojazdów składające się z pojazdu silnikowego kategorii C1 i przyczepy, której dopuszczalna masa całkowita wynosi od 1250 kg, długość tych zespołów – nie mniej niż 8 m, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, przestrzeń ładunkowa przyczepy musi być zamkniętą skrzynią, której szerokość i wysokość są nie mniejsze niż odpowiednie wymiary kabiny, nadwozie typu zamkniętej skrzyni może być nieco węższe niż kabina, pod warunkiem, że widok do tyłu jest możliwy tylko przez zewnętrzne lusterka wsteczne pojazdu silnikowego, rzeczywista masa przyczepy musi wynosić nie mniej niż 800 kg.
8. C pojazdy kategorii – pojazdy silnikowe kategorii C, których dopuszczalna masa całkowita wynosi od 12000 kg, długość – nie mniej niż 8 m, szerokość – nie mniej niż 2,40 m, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, z systemem ABS i tachografem, skrzynia biegów musi mieć co najmniej osiem biegów do przodu, przestrzeń ładunkowa – zamknięta skrzynia, której szerokość i wysokość są nie mniejsze niż odpowiednie wymiary kabiny, rzeczywista masa pojazdu – nie mniejsza niż 10000 kg.
9. Pojazdy kategorii CE – pojazdy członowe lub zespoły pojazdów składające się z pojazdu silnikowego kategorii C i przyczepy o długości nie mniejszej niż 7,5 m, dopuszczalna masa całkowita zarówno pojazdu członowego, jak i zespołu pojazdów – od 20000 kg, długość – nie mniej niż 14 m, szerokość – nie mniej niż 2,40 m, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, z systemem ABS i tachografem, skrzynia biegów musi mieć co najmniej osiem biegów do przodu, przestrzeń ładunkowa – zamknięta skrzynia, której szerokość i wysokość są nie mniejsze niż odpowiednie wymiary kabiny, rzeczywista masa zarówno pojazdu członowego, jak i zespołu pojazdów – nie mniejsza niż 15000 kg.
10. Pojazdy kategorii D1 – pojazdy silnikowe kategorii D1, których dopuszczalna masa całkowita wynosi od 4000 kg, długość – nie mniej niż 5 m, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, z systemem ABS i tachografem.
11. Pojazdy kategorii D1E – zespoły pojazdów składające się z pojazdu silnikowego kategorii D1 i przyczepy, której dopuszczalna masa całkowita wynosi od 1250 kg, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, przestrzeń ładunkowa przyczepy – zamknięta skrzynia, której szerokość i wysokość muszą wynosić nie mniej niż po 2 m, rzeczywista masa przyczepy musi wynosić nie mniej niż 800 kg.
12. Pojazdy kategorii D – pojazdy silnikowe kategorii D, których długość – nie mniej niż 10 m, szerokość – nie mniej niż 2,40 m, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, z systemem ABS i tachografem.
13. Pojazdy kategorii DE – zespoły pojazdów składające się z pojazdu silnikowego kategorii D i przyczepy, której dopuszczalna masa całkowita wynosi od 1250 kg, zdolne do osiągnięcia prędkości nie mniejszej niż 80 km/h, przestrzeń ładunkowa przyczepy – zamknięta skrzynia, której szerokość i wysokość muszą wynosić nie mniej niż po 2 m, rzeczywista masa przyczepy musi wynosić nie mniej niż 800 kg.
14. Pojazdy kategorii T – trolejbusy.
Załącznik 4 do opisu warunków i procedur egzaminowania kierowców pojazdów silnikowych
ZAKRES I TREŚĆ EGZAMINU PRAKTYCZNEGO
1. Podczas egzaminu praktycznego należy sprawdzić, w jaki sposób egzaminowany potrafi znaleźć, obsługiwać / regulować wskazane przez egzaminatora urządzenia / wyposażenie sterujące pojazdu (dalej – TP) lub sprawdzić ich stan i przygotować się do bezpiecznej jazdy (z wyjątkiem pojazdów kategorii T):
1.1. Pojazdy kategorii A1 i A:
1.1.1. losowo zadawane są trzy zadania (pytania) z następujących tematów:
1.1.1.1. koła: głębokość bieżnika opony, ciężarki wyważające koła, ciśnienie powietrza w oponach;
1.1.1.2. hamulce: zbiornik płynu hamulcowego (jeśli jest), test hamulców na postoju, linki i dźwignie, sprawdzenie sygnału „Stop”;
1.1.1.3. oświetlenie: włączyć światła, sprawdzić oświetlenie;
1.1.1.4. urządzenia sygnalizacyjne (ostrzegawcze): użycie sygnału dźwiękowego, przełączanie świateł;
1.1.1.5. kierownica motocykla: blokada kierownicy, lampki kontrolne;
1.1.1.6. poziom płynów: oleju, płynu chłodzącego, płynu hamulcowego; sprawdzenie ilości paliwa;
1.1.2. prawidłowo założyć kask ochronny (wizjer kasku, pasek podbródkowy) i ubrać się;
1.1.3. pozycja siedząca: postawa ciała; regulacja lusterek;
1.2. Pojazdy kategorii B1 i B:
1.2.1. losowo zadawane są trzy zadania (pytania) z następujących tematów:
1.2.1.1. koła: głębokość bieżnika opony, ciężarki wyważające koła, ciśnienie powietrza w oponach, procedura wymiany koła;
1.2.1.2. hamulce: zbiornik płynu hamulcowego, test hamulców na postoju, hamulec postojowy, wpływ wspomagania hamulców na sterowanie;
1.2.1.3. oświetlenie: włączyć światła, sprawdzić oświetlenie;
1.2.1.4. urządzenia sygnalizacyjne (ostrzegawcze): użycie sygnału dźwiękowego, przełączanie świateł, włączenie świateł awaryjnych;
1.2.1.5. mechanizm kierowniczy: wpływ wspomagania kierownicy na sterowanie, luz;
1.2.1.6. wystarczająca widoczność: wycieraczki szyb, spryskiwacze szyb, nawiewy osuszające szyby, ogrzewanie tylnej szyby;
1.2.1.7. poziom płynów: olej, płyn chłodzący, płyn hamulcowy, płyn do spryskiwaczy;
1.2.1.8. akumulatory: bieguny akumulatora, poziom płynu;
1.2.1.9. pasek alternatora: sprawdzenie naciągu, sprawdzenie stanu;
1.2.2. ustawić odpowiednią pozycję siedzenia;
1.2.3. wyregulować lusterka wsteczne, pas bezpieczeństwa i zagłówek, położenie kierownicy;
1.3. Pojazdy kategorii C1, C, D1 i D:
1.3.1. losowo przedstawiane są trzy zadania (pytania) z następujących tematów:
1.3.1.1. koła: głębokość bieżnika opony, ciężarki wyważające koła, ciśnienie powietrza w oponach, kolejność wymiany koła, ciała obce między podwójnymi kołami;
1.3.1.2. hamulce: zbiornik płynu hamulcowego, poziom płynu, czas napełniania układu pneumatycznego, spuszczanie kondensatu ze zbiornika układu pneumatycznego, zużycie klocków hamulcowych, hamulec postojowy, wspomaganie hamulców, system ABS;
1.3.1.3. oględziny zewnętrzne: sprawdzenie oświetlenia, zabezpieczenia przed wjechaniem pod pojazd, zawieszenia, klinów pod koła, nadwozia, plandeki, ładunku, tablic rejestracyjnych;
1.3.1.4. mechanizm kierowniczy: wspomaganie kierownicy, luz, zużycie przednich opon;
1.3.1.5. tachograf: włożenie tarczy (karty) tachografu, ustawienie czasu tachografu, dokumenty;
1.3.1.6. akumulatory: bieguny akumulatora, poziom płynu;
1.3.1.7. pasek alternatora: sprawdzenie naciągu, sprawdzenie stanu;
1.3.1.8. poziom płynów: olej, płyn chłodzący, płyn hamulcowy, płyn do spryskiwaczy;
1.3.2. ustawić odpowiednią pozycję siedzenia;
1.3.3. wyregulować lusterka wsteczne;
1.3.4. przełączanie dźwigni;
1.3.5. urządzenia kontrolne;
1.4. pojazdy kategorii BE, C1E, CE, D1E i DE:
1.4.1. losowo przedstawiane są trzy zadania (pytania) z następujących tematów:
1.4.1.1. wymagania przepisów i instrukcji: długości, masy, moc silnika pojazdów;
1.4.1.2. hamulce: zbiornik płynu hamulcowego, poziom płynu, czas napełniania układu pneumatycznego, spuszczanie kondensatu ze zbiornika układu pneumatycznego, zużycie klocków hamulcowych, system ABS;
1.4.1.3. oględziny zewnętrzne: sprawdzenie oświetlenia, zabezpieczenia przed wjechaniem pod pojazd, koła, zawieszenie, nadwozie, plandeka, ładunek, tablice rejestracyjne;
1.4.1.4. przygotowanie pojazdu: blokowanie podwozia przyczepy, urządzenia sprzęgające, przewody sprężonego powietrza, złącza, połączenia elektryczne, zawory spustowe powietrza, hamulec postojowy, włączanie urządzeń oświetleniowych, kliny pod koła.
2. Podczas egzaminu praktycznego należy sprawdzić, jak egzaminowany potrafi wykonywać specjalne manewry jazdy. Manewry te wykonywane są na specjalnie przystosowanym placu i (lub) drodze:
2.1. pojazdy kategorii A1 i A:
2.1.1. prowadzenie motocykla z wyłączonym silnikiem: postawienie na podpórkach, oparcie na bocznej podpórce, pchanie, obracanie;
2.1.2. jazda motocyklem po wąskim pasie (koleinie, desce);
2.1.3. jazda po ósemce;
2.1.4. jazda slalomem;
2.1.5. omijanie przeszkody na drodze z prędkością nie mniejszą niż 50 km/h;
2.1.6. przyspieszanie (do prędkości 30–40 km/h) i precyzyjne zatrzymanie w wyznaczonym miejscu (przed linią „Stop”);
2.1.7. skręt o małym promieniu w lewo lub w prawo;
2.1.8. hamowanie podczas jazdy z prędkością nie mniejszą niż 50 km/h oraz hamowanie awaryjne na polecenie egzaminatora;
2.2. Pojazdy kategorii B1 i B:
2.2.1. przyspieszanie (do prędkości 30–40 km/h) i precyzyjne zatrzymanie w wyznaczonym miejscu (przed linią „Stop”);
2.2.2. zawracanie na ograniczonej szerokości pasa ruchu, używając biegu wstecznego;
2.2.3. parkowanie pojazdu w miejscu tymczasowego postoju tyłem równolegle, prostopadle lub ukośnie do krawędzi jezdni, pozostawiając odpowiednią przestrzeń między stojącymi pojazdami (pachołkami), i wyjazd z niego;
2.2.4. zaparkowanie pojazdu na miejscu postoju tymczasowego na podjeździe lub zjeździe oraz wyjazd z tego miejsca;
2.2.5. zatrzymanie i ruszenie z miejsca na wzniesieniu;
2.2.6. jazda tyłem ze skrętem w prawo lub w lewo, nie wyjeżdżając poza granice pasa ruchu;
2.3. Pojazdy kategorii C1, C, D1, D i T:
2.3.1. parkowanie bokiem do podwyższenia / platformy jadąc tyłem (z wyjątkiem pojazdów kategorii T);
2.3.2. podjeżdżanie tyłem do rampy (z wyjątkiem pojazdów kategorii T);
2.3.3. precyzyjne zatrzymanie w wyznaczonym miejscu (przed linią „Stop”);
2.3.4. jazda do przodu i do tyłu ze skrętem w prawo lub w lewo, nie wyjeżdżając poza granice pasa ruchu (pojazdy kategorii T – tylko do przodu);
2.4. Pojazdy kategorii BE, C1E, CE, D1E i DE:
2.4.1. jazda tyłem, nie wyjeżdżając poza pas ruchu;
2.4.2. podjazd tyłem do rampy;
2.4.3. podłączanie i odłączanie przyczepy lub odłączanie i podłączanie.
3. Egzaminator musi obserwować, czy egzaminowany prawidłowo używa urządzeń sterujących pojazdem, potrafi dostosować się do natężenia ruchu, warunków drogowych i pogodowych, odpowiednio ocenia innych uczestników ruchu i rozumie różne sytuacje drogowe, przestrzega przepisów ruchu drogowego, zatwierdzonych uchwałą Rządu Republiki Litewskiej z dnia 2002 grudnia 11 r. nr 1950 (Dz.U., 2003, nr 7-263; 2008, nr 88-3530, 2021, nr 19691) wymogów:
3.1. jazda pod górę i z góry: jedzie bezpiecznie, włącza odpowiedni bieg, po zatrzymaniu dba o to, aby pojazd nie zaczął się samoczynnie poruszać;
3.2. wybór toru jazdy: prawidłowo wybiera pas ruchu, tor jazdy i miejsce na pasie ruchu, utrzymuje tor jazdy, rozgląda się;
3.3. prędkość: wybiera prędkość odpowiednią do konkretnej sytuacji drogowej, nie przekracza dozwolonej prędkości, utrzymuje bezpieczną odległość;
3.4. manewrowanie na pasach ruchu, wyprzedzanie: prawidłowo ocenia sytuację drogową, przeszkody i widoczność na odcinku wyprzedzania, przestrzega wymagań oznakowania, w odpowiednim czasie sygnalizuje zamiar manewru, prawidłowo wykonuje manewr, prawidłowo przyspiesza, zmienia biegi, zachowuje odstęp boczny, powraca na swój pas ruchu;
3.5. inne zachowania: właściwe traktowanie najbardziej narażonych uczestników ruchu: dzieci, pieszych, rowerzystów i osób niepełnosprawnych, umiejętność przewidywania potencjalnego zagrożenia, nieutrudnianie i niestwarzanie zagrożenia dla innych uczestników ruchu, ustępowanie drogi pojazdom uprzywilejowanym;
3.6. przejazd przez skrzyżowania: prawidłowa ocena sytuacji na drodze, prawidłowe zbliżanie się, ustępowanie drogi uczestnikom ruchu mającym pierwszeństwo, zatrzymywanie się na sygnał sygnalizacji świetlnej lub osoby kierującej ruchem; ocena działań pieszych i rowerzystów, przegląd sytuacji na skrzyżowaniu, prawidłowy wyjazd ze skrzyżowania;
3.7. skręty: wczesne sygnalizowanie, ocena sytuacji podczas zmiany pasa ruchu, prawidłowa zmiana pasa ruchu, wybór pasa ruchu podczas skręcania.